باشيم . گذشته از اينكه در فهم ضبط اين لوحهها دچار مشكل مىشويم .
در اينجا بايد به يك حقيقت مهم اشاره كنيم كه به موضوع اعتماد بر اين نمونههاى تصويرى مربوط مىشود ، و آن اينكه تصوير هر چه دقيق هم باشد ، باز احتمال عدم مطابقت با اصل ، وجود دارد بخصوص هنگامى كه نسخه اصل در اثر رطوبت و گذشت ساليان سال بر آن آسيب ديده باشد ، به طورى كه در پاپيروسى كه به سال 22 هجرى مربوط است ديده مىشود . شايد واضحترين مثال براى بيان اهميت اعتماد بر نمونههاى تصويرى كه ناگزير از آن هستيم ، مطلبى است كه در تصوير نقش قاهره كه مورخ به تاريخ 31 هجرى است ، وجود دارد . در اين تصوير ، لام در كلمه « لعبد الرحمن » كه در سطر دوم آن قرار دارد به صورت منقطع و جدا از حرف عين نوشته شده و در بيشتر مصادرى كه اين تصوير را منتشر كردهاند به همين صورت است و من با استفاده از اين نمونه خواستم انقطاع لام جر در رسم عثمانى در عبارت ( مال هؤلاء ) را تفسير كنم به طورى كه شرح آن گذشت ، ولى پس از آنكه اصل آن نقش را كه در موزه « الفن الاسلامى » نگهدارى مىشود ملاحظه كردم ، ديدم كه جدايى لام در كلمه « لعبد » صحيح نيست و اينكه در تصويرها ميان لام و عين عبد جدايى به نظر مىرسد ناشى از ناتوانى تصوير از انعكاس دقيق شكستگىهاى خط منقوش به صخره است . در عين حال هوشيارى در بررسى تصويرها با رعايت احتياطهاى لازم خطر اعتماد بر آنها را تقليل مىدهد .
همچنين امكانات و وسايلى كه براى بحث وجود دارد ، از نشان دادن رنگها در ضبط كلمات به آن صورت كه علماى نقطه گذارى روايت كردهاند عاجز است ، به طورى كه در بعضى از مصاحف خطى قديم مىبينيم . به زودى اين علامتها را تا آنجا كه امكان دارد با توصيف كردن توضيح خواهيم داد . گاهى نشان دادن صورت دقيق آنچه كه در منابع و يا مصاحف آمده دشوار است ، اما ما اين نوع علامتها را اگر هم امكانات فنى چاپ آنها فراهم نباشد با علامتهاى دستنويس مشخص خواهيم نمود .
رسم المصحف ( رسم الخط مصحف ) ( فارسى ) — صفحة 446
مساهمون: غانم قدوري الحمد
ص٤٤٦