جانشين لام شده است . « 1 »
5 . ( أن ما ) در يك مورد
إِنَّ ما
جدا از هم نوشته شده و آن در سوره انعام ( 6 / 134 ) است
إِنَّ ما تُوعَدُونَ لَآتٍ
در قرآن جز اين مورد جدا از هم نوشته نشده است و ( أن ما ) را در دو مورد جدا از هم نوشتهاند : يكى در سوره حج ( 22 / 62 ) و ديگرى در سورهء لقمان ( 31 / 30 )
وَ أَنَّ ما يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ
. دانى گفته : قول خداوند در سورهء انفال ( 8 / 41 )
أَنَّما غَنِمْتُمْ
و در سوره نمل ( 16 / 95 )
إِنَّما عِنْدَ اللَّهِ
در مصاحف اهل عراق متصل ، ولى در مصاحف قديمى جدا از هم نوشته شده است و اولى بهتر و بيشتر است و غازى بن قيس در كتاب خود آنها را متصل نوشته است . « 2 »
6 . ( لكى لا ) در چهار مورد متصل آمده : آل عمران ( 3 / 153 )
لِكَيْلا تَحْزَنُوا
و حج ( 22 / 5 )
لِكَيْلا يَعْلَمَ
و احزاب ( 33 / 50 )
لِكَيْلا يَكُونَ
و حديد ( 57 / 23 )
لِكَيْلا تَأْسَوْا
و در بقيّه موارد جدا از هم نوشته شده ، مانند : ( حشر 59 / 7 )
كَيْ لا يَكُونَ دُولَةً
و مثل ( احزاب 33 / 37 )
لِكَيْ لا يَكُونَ
« 3 » .
7 . ( إبن أم ) در تمام مصاحف در سورهء اعراف ( 7 / 150 )
قالَ ابْنَ أُمَّ
جدا از هم نوشتهاند ، ولى در سوره طه ( 20 / 94 ) متصل نوشتهاند ، به اين صورت : « يبنؤم » و اصل آن « يا ابن امّ » مىباشد . « 4 »
8 . « فمال » در تمام مصاحف در سوره نساء ( 4 / 78 ) « فمال هؤلاء القوم » و در سوره كهف ( 18 / 49 )
ما لِهذَا الْكِتابِ
و در سورهء فرقان ( 25 / 7 )
ما لِهذَا الرَّسُولِ
و در سورهء معارج ( 70 / 36 ) « فمال الذين كفروا » نوشتهاند كه در اين چهار مورد لام جرّ از حرف بعدى خود جدا نوشته شده است . « 5 »
تأمل در مثالهاى اين دو مجموعه ، ما را به مهمترين عوامل اتصال بعضى از كلمات به بعضى ديگر كه مقاطع اندكى دارند ، رهنمون مىشود . در مجموعهء نخست ديديم كه به هم
هامش
( 1 ) المقنع ، ص 84 .
( 2 ) ابوبكر انبارى : ج 1 ، ص 338 .
( 3 ) ابن ابى داود : ص 114 و ابوبكر انبارى : ج 1 ، ص 342 و مهدوى : ص 83 و دانى : المقنع ، ص 75
( 4 ) فراء : معانى القرآن ، ج 2 ، ص 313 و ج 3 ، ص 132 و مهدوى : ص 85 و دانى : المقنع ، ص 76 .
( 5 ) همان مصادر به ترتيب : ج 1 ، ص 278 و 85 و ص 75 .