تخطي إلى المحتوى الرئيسي

رسم المصحف ( رسم الخط مصحف ) ( فارسى ) — صفحة 307

مساهمون:

ص٣٠٧
دارد در بعضى از لغتهاى سامى ( صلوتا ) يا ( صلوت ) « 1 » است با صرف نظر از اينكه آيا اين كلمه عربى است و يا سامى است كه در لغت عربى استعمال شده است . به نظر مىرسد كه شكل كلمه و نوشتن فتحه بلند به صورت واو از آثار كتابت ديگرى جز عربى است ، و من ترجيح مىدهم كه آن كتابت ، كتابت نبطى باشد . با اينكه نبطىها غالبا بت پرست بودند ولى گسترش نصرانيت در مناطق شمالى جزيره عربى پيش از اسلام و به كار گيرى كتابت نبطى در حيره كه غالبا نصرانى بودند ، شايد باعث شد كه اين كلمه در عربى استعمال شود و صورت قديمى هجاى خود را حفظ كند . با اينكه كلمات ديگر را ( الزكوة ، الحيوة ، الغدوة ، مشكوة ، النجوة ، الربوا ) نمىتوان به اصلى برگردانيد كه نوشتن فتحه بلند به صورت واو را توضيح بدهد ، در عين حال اين كلمات غير از كلمه آخرى در صيغه خود تا حد زيادى به كلمه صلوة و منوة شباهت دارند و به طور جدى مىتوان ترجيح داد كه اصل هجاى اين كلمات و نوشتن فتحه بلند به صورت واو در آنها از آثار كتابت نبطى و يا به سبب آن است و به همان نحو است كه در تطور كلمه ( منوة ) گفتيم . تأثير گذارى كتابت ديگر بر اين نوع از رسم ، با دلايلى تأييد مىشود و منظور از كتابت ديگر اصلى است كه كتابت عربى از آن متحول شده و آن يا كتابت نبطى است و يا چيزى غير از آن كه شايد كتابت اهل كتاب در مدينه يعنى كتابت عبرانى باشد كه با كتابت نبطى در وحدت ريشه‌اى كه از آن مشتق شده‌اند ، اشتراك دارد ، و آن ريشه همان كتابت آرامى است . به علاوه اينكه زيد به ثابت به طورى كه از روايات استفاده مىشود كتابت عبرانى را مىدانست . چيزى كه بر اين تأثير گذارى تأكيد مىكند اين است كه هر وقت صورت اين كلمات تغيير يابد ، مثلا به سوى كلمه‌اى اضافه شود ، مىبينيم كه كاتب از تلفظ تبعيت مىكند و شكل قديم را رها مىسازد و اين بدان معناست كه شكلى كه با واو نوشته شده همان صورت قديمى هجاى اين كلمات است و غير آنها صورتهايى است كه در كتابت عربى احداث شده‌اند و در اين صورتهاى جديد تأثير كتابت بيگانه قديمى ظاهر نشده است ،
هامش
( 1 ) بنگريد به : فيروز آبادى ، ج 4 ، ص 355 و دكتر جواد على : السيرة النبوية ، ص 171 و نيز بنگريد به : دكتر عبد الصبور شاهين : القراءات القرآنية ، ص 397 .