خواهد داد . « 1 »
علاوه بر آن ، كاتب هر اندازه هم اصول كتابت تقليدى را بداند ، باز هم در ترديد خواهد بود كه آيا به شكل تقليدى و موروثى هجاى كلمات ملتزم شود كه گاهى نمايانگر تلفظ كامل كلمه نيست ، و يا تلفظ كلماتى را كه مىشنود در نظر بگيرد كه گاهى با اصول جارى در كتابت مغايرت دارد ؟
همه اين عوامل در پيدايش صورتهاى هجايى متعدد براى كلمات سهم دارند ، بخصوص در كتابتى مانند كتابت عربى كه همواره در جستجوى شكل كاملى براى نشان دادن تمام اصوات خود مىباشد .
3 . مقياس قرار ندادن قواعد هجايى كه دانشمندان علوم عربى وضع كردهاند براى رسم عثمانى
يكى از انتقادهايى كه بر كلام دانشمندان پيشين مىتوان كرد اين است كه آنها در آغاز مطلب اشاره مىكنند به اينكه قواعد رسم عثمانى به طور كلى با قواعد هجايى مطابقت دارد ولى بعضى از ظواهر آن از اين قواعد خارج است ، در حالى كه در بررسى قضيه اين يك روش معكوس به نظر مىرسد ، زيرا رسم عثمانى چيزى جز يك نمونه واقعى از كتابت عربى در عصر نسخه بردارى مصاحف نيست و مردم در يك زمان طولانى همواره مطابق آن رسم مىنوشتهاند ، تا اينكه رغبت دانشمندان علوم عربى بر آسان كردن قواعد كتابت آنها را وادار ساخت كه قواعد رسم عثمانى را پس از اين استعمال گسترده با اصول صرفى و قياسهاى نحوى خود ، يكى كنند ، و البته قواعد رسم عثمانى پايه اصلى قواعد هجاى عربى كه علما وضع كردهاند ، قرار داشت . و منطقى نيست و از روش علمى صحيح دور است كه پديدههاى رسم عثمانى را با اصول و قواعدى كه بعدها به وجود آمده و مبتنى بر آن بوده است ، مقايسه نماييم .
هامش
( 1 ) بنگريد به : دكتر عبد العزيز دانى ، ص 220 .