« النقط » را دارد ، و ما راجع به اين دو كتاب در فصل مربوط به تكميل رسم عثمانى سخن خواهيم گفت .
همچنين ابوبكر احمد بن على بن ثابت بغدادى معروف به خطيب ( متوفى 463 ه ) كتابى تحت عنوان : « تلخيص المتشابه فى الرسم » دارد . « 1 »
ابو محمد عبد اللّه بن سهل بن يوسف ( متوفى 480 ه ) كتاب « السبل المعارف الى رسم المصاحف » را نوشته است . « 2 »
سليمان بن نجاح ابو داود بن ابى القاسم اندلسى ( متوفى 496 ه ) شيخ قاريان و پيشواى قرائت از ابو عمرو دانى اخذ قرائت كرده و در التزام او بوده و بيشتر تأليفات او را از وى شنيده و تأليفات او را درباره قراءات از او اخذ كرده است . او كه شاگرد برجسته دانى بوده ، « 3 » كتاب جامعى در شش جلد « 4 » درباره رسم تأليف كرده كه « التبيين لهجاء التنزيل » نام دارد و گزيدهاى از اين كتاب را برگرفته و آن را « التنزيل فى هجاء المصاحف » ناميده است . « 5 » ابن عاشر انصارى گفته است كه ابو الحسن على بن محمد مراوى كتابى درباره رسم دارد كه به صورت منظوم است به نام « المصنف » كه آن را در سال 563 ه تكميل كرده است . اين كتاب يكى از منابع خراز در منظومه « مورد الظمآن » مىباشد « 6 » . و ابو العلاء حسن
هامش
( 1 ) ياقوت : معجم الادباء ، ج 4 ، ص 19 و زركلى ( ج 1 ، ص 116 ) به وجود نسخه خطى از اين كتاب اشاره كرده ولى جاى آن را تعيين نكرده است و حاجى خليفه ( ج 1 ، ستون 473 ) اين كتاب را به نام « تلخيص المتشابه فى الرسم و حماية ما اشكل منه عن بوادر التصحيف و الوهم » نام مىبرد و مىگويد : اين كتاب را علاء الدين ابو الحسن على بن عثمان مار دينى تلخيص كرده است .
( 2 ) لبيب ، برگ 3 أ ، و بنگريد به : عمر رضا كحاله : معجم المؤلفين ، دمشق ، المكتبة العربيه 1957 ، ج 6 ، ص 62 .
( 3 ) ابن الجزرى : غاية النهاية ، ج 1 ، ص 316 .
( 4 ) بنگريد به : لبيب ، برگ 3 أ و ذهبى : معرفة القرّاء ، ج 1 ، ص 317 و زركلى ، ج 3 ، ص 200 .
( 5 ) بنگريد به : ابن عاشر الانصارى ، ص 58 . نسخهاى از اين كتاب در كتابخانه ظاهريه دمشق به شماره 5964 وجود دارد و نسخه منحصر به فردى است ( بنگريد به : عزّت حسن : فهرس مخطوطات دار الكتب الظاهرية دمشق 1962 ، ص 351 ) نسخهاى از آن را به صورت ميكرو فيلم ديدم ولى از آنجا كه بسيارى از نوشتههاى آن محو شده بود ، چندان قابل استفاده نبود و به طور محدودى از آن استفاده شد .
( 6 ) بنگريد به : فتح المنان ، ص 64 .