« در كلام شيخ ابو سهل انمارى ( محمد بن محمد بن على الطالقانى ) آمده كه از ابو يعقوب يوسف بن موسى و او از محمد بن يحيى القطعى و او از عبيد بن عقيل و او از خارجة بن مصعب و او از عمارة بن غزيه و او از زهرى و از خارجة بن زيد بن ثابت و او از پدرش نقل مىكند كه گفت : عمر بن خطاب پيش ابو بكر آمد . . . ( خبر جمع آورى قرآن در زمان ابوبكر را نقل مىكند ) سپس زيد مىگويد : يك بار قرآن را مرور كردم و ديدم كه اين آيه را ساقط كردهام : ( احزاب 23 )
مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى نَحْبَهُ
پس از مهاجرين و انصار پرس و جو كردم و آيه را پيش هيچ يك از آنها نيافتم در حالى كه آيه را مىدانستم و شخص پيامبر آن را به من املاء كرده بود ولى خوش نداشتم كه بدون شهادت كس ديگرى آن را ثبت كنم تا اينكه آيه را نزد خزيمة بن ثابت انصارى يافتم و او همان كسى بود كه پيامبر شهادت او را به منزله شهادت دو نفر قرار داده بود . « 1 » پس آيه را نوشتم سپس براى بار دوم قرآن را مرور كردم و ديدم كه دو آيه ساقط شده است و من آن دو آيه را مىشناختم ( توبه 127 )
لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ
تا آخر . از مهاجرين و انصار پرسيدم و آن دو آيه را نزد هيچ كس نيافتم مگر خزيمة بن ثابت انصارى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم شهادت او را نافذ كرده بود ، پس آن دو آيه را در آخر سوره برائت نوشتم .
بنابراين ، كارى كه زيد و همراهان او در خلافت عثمان انجام دادند ، يك عمل كاملى بود و در اين مرحله چيزى از قرآن مفقود نگرديده است و از اساسى كه زيد در زمان خلافت ابوبكر پايه گذارى نمود و قرآن را از قطعههاى مربوط به عهد پيامبر جمع آورى كرد ، انحرافى حاصل نشده است .
هامش
( 1 ) درباره تفصيل اين داستان كه شهادت دادن او به جاى شهادت دادن دو نفر بود ، رجوع كنيد به : ابن سعد ، ج 4 ، ص 378 .
روايات درباره نام آن صحابى كه زيد آيات مفقوده را نزد او پيدا كرد ، ميان ابو خزيمهء انصارى و خزيمة بن ثابت انصارى متردد است و نزديك بودن دو اسم به يكديگر ورود آنها با يك لفظ در بعضى از روايات نشان مىدهد كه اين دو نام براى يك نفر است و آن خزيمه بن ثابت انصارى است . در اين باره نيز رجوع كنيد به : ابن سعد ، ج 3 ، ص 409 و ج 4 ، ص 378 و ابن حجر ، ج 10 ، ص 388 و قسطلانى ، ج 1 ، ص 53 پاورقى .