تقدم . « 1 »
و دربارهء فرمودهء پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كه هرگاه براى دو خليفه بيعت گرفته شد ، نفر دومى را بكشيد . « 2 »
دربارهء اين فرمايشش كه در آينده خطاها رخ خواهد داد . بنابراين ، اگر كسى در حالى كه امت متحد و يكپارچه است ، خواست حكومت را متلاشى و تجزيه كند ، هركه مىخواهد باشد ، او را با شمشير بزنيد ، يا به عبارتى ديگر او را بكشيد . « 3 »
يا اين فرمايش او كه اگر كسى در حالى كه همه متحدا با يك تن موافقيد و زير فرمان او هستيد ، آمده خواست قدرتتان را تجزيه كند يا اتحادتان را برهم بزند ، او را بكشيد . « 4 »
و اين فرمايش كه از طريق عبد اللّه پسر عمرو عاص روايت شده است : هركه با امامى بيعت كرد و دست خويش و ثمرهء دل خويش را به او عطا كرد ، بايستى تا حد امكان به وى بپردازد و هرگاه ديگرى آمده با آن امام به كشمكش بر سر حكومت برخاست ، بايد گردنش را بزنيد .
عبد الرحمن بن عبد رب مىگويد : چون اين حديث را از زبان عبد اللّه بن عمرو عاص بشنيدم ، نزديك او رفته ، گفتم : ترا به خدا ، خودت اين را از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله شنيدى ؟
دست به دو گوشش برد و آنها را برگردانيد و گفت : به دو گوشم شنيدم و با دلم دريافتم .
به او گفتم : اين پسر عمويت ، معاويه به ما حكم مىكند اموالمان را بين خودمان به ناحق بخوريم و مصرف كنيم و خودمان را بكشيم ، در حالى كه خداى عز و جل حكم مىكند :
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! اموالتان را بين خودتان به ناحق نخوريد و مصرف نكنيد مگر به صورت تجارتى كه با رضايت طرفين شما باشد و خودتان را نكشيد ، زيرا خدا
هامش
( 1 ) . صحيح مسلم : 6 / 17 ؛ سنن ابن ماجة : 2 / 204 ؛ سنن بيهقى : 8 / 144 ، از قول ابو بكر و عمر ؛ تيسير الوصول : 2 / 35 ، از قول ابو بكر و عمر ؛ مسند احمد : 2 / 297 ؛ المحلى : 9 / 360 .
( 2 ) . صحيح مسلم : 6 / 23 ؛ المستدرك ، حاكم : 2 / 156 ؛ سنن بيهقى : 8 / 144 ؛ الفصل ، ابن حزم : 4 / 88 ؛ المحلى : 9 / 360 ؛ تيسير الوصول : 2 / 35 .
( 3 ) . صحيح مسلم : 6 / 22 ؛ المستدرك ، حاكم : 2 / 156 ؛ سنن بيهقى : 8 / 168 ، 169 .
( 4 ) . صحيح مسلم : 6 / 23 ؛ سنن بيهقى : 8 / 169 ؛ تيسير الوصول : 2 / 35 ؛ المحلى : 9 / 360 .