كرده است . « 1 »
آيا رواست كه با چنين روايت مسخرهء بىسندى به خدا و پيامبرش دروغ ببندند و فرمايش الهى را تحريف معنوى كنند و دگرگونه نمايند ؟ آيا شايسته است كه مفسرى يا حديثشناسى صفحهء كتابش را به چنين چيزى بيالايد ؟ يا مگر در چنين موردى بايد سند روايت را بخواهيم و بگوييم مرسل و نامنتهى است ؟ و مگر دلالت متن روايت به تنهايى براى سستى و نادرستى آن كفايت نمىنمايد و از بررسى رجال سند - اگر سندى داشته باشد كه ندارد - بىنياز نمىسازد ؟ آيا در صفحهء تاريخ زندگى و سيرت مسلم اين عده و آنچه تاريخ راست و حقيقت نما از آنها حكايت كرده ، كارها و شواهدى بر صحت اين روايت ديده مىشود ؟ آرى ، ما يقين داريم كه هرمحقق و پژوهندهاى در لابلاى مجلدات كتابمان شواهد بسيار بر ماهيت و حقيقت آن عده مىيابد . آيا هيچ خردمندى باور مىدارد كه علامهء امت ، ابن عباس اين روايت دروغين و بهتانآميز را نقل كرده و در نطقى خوانده باشد و ساحت مقدس رسول اكرم را بدان آلوده باشد ؟
وانگهى از طريق ابن مردويه ، از قول ابن عباس دربارهء آيهء كريمهء « جز كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى پسنديده كردند » « 2 » آمده است كه مقصود على و سلمان است « 3 » ، و سخن ديگرى كه ابن عباس دربارهء آيهء « آيا كسانى كه مرتكب كارهاى بد گشتند ، پنداشتهاند كه آنها را با كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى پسنديده كردند ، برابر مىگردانيم گفته ، مؤيد آن است ، چه اين آيه در جنگ بدر در حق على نازل گشته است و كسانى كه مرتكب كارهاى بد گشتند ، عبارتند از : عتبه و شيبه و وليد ، و مراد از كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى پسنديده كردند ، على عليه السّلام است « 4 » ، و چنان كه ديديم ، ابن عباس مىگويد : چون آيهء « كسانى كه ايمان آوردند كارهاى پسنديده كردند ايشان بهترين خلقند » فرود آمد ،
هامش
( 1 ) . تفسير قرطبى : 2 / 180 . نيز ر ك : الرياض النضرة : 1 / 34 ؛ تفسير شربينى : 4 / 561 .
( 2 ) . عصر 103 / 3 .
( 3 ) . الدر المنثور : 2 / 396 . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 1 ) : 2 / 53 .
( 4 ) . تذكرة الخواص 11 . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 1 ) : 2 / 51 .