و مقدمة العلم .
لا يخفى رجوع مقدمة الصحة إلى مقدمة الوجود ، و لو على القول بكون الأسامي موضوعة للأعم ؛ ضرورة أن الكلام في مقدمة الواجب ، لا في مقدمة المسمى بأحدها ، كما لا يخفى .
و لا إشكال في خروج مقدمة الوجوب عن محل النزاع ، و بداهة عدم اتصافها
شرح
آن ، ذى المقدمه صحيح نيست هرچند قابل تحقق است ، مانند : وضو در نماز ] ؛ 3 . مقدمهء وجوب [ و تكليف ، كه بدون آن ، ذى المقدمه واجب نيست ، مانند :
استطاعت در حج ] ؛ 4 . مقدمهء علم [ به مكلف به ، كه بدون اين مقدمه ، علم به امتثال پيدا نمىشود ، مانند : شستن مقدارى بالاتر از مرفق در وضو ] .
ناگفته نماند كه [ مقدمهء وجود ، در محل نزاع داخل است و ] بازگشت مقدمهء صحت به مقدمهء وجود است ، هرچند بنابر قول به اينكه [ در بحث صحيح و اعم ، بگوييم : ] اسماء براى اعم وضع شدهاند ، [ زيرا تا وضو نباشد ، نمازى وجود ندارد اعم از آنكه اسم نماز براى صحيح وضع شده باشد يا اعم ] . و چنان كه پنهان نيست ، سخن در مقدمهء واجب است ، نه در مقدمهء مسمّى به يكى از واجبات ، [ زيرا بنابر اعمى ، هرچند بر نماز فاسد ولى بىوضو نيز اسم « نماز » اطلاق مىشود ، ولى فعلا بحث ما در عنوان مقدمة المسمّى به اسم « نماز » نيست تا گفته شود بدون وضو نيز اين « المسمّى » قابل تحقق است . پس ، وضو شرط وجود نيست ، مقدمهء صحت است . بلكه بحث در عنوان مقدمة الواجب و المأمور به است ] .
و اشكال [ و اختلافنظرى ] نيست در اينكه مقدمه وجوب ، [ مانند : استطاعت ] از محل نزاع بيرون است . و روشن است كه از جانب وجوبى كه مشروط به آن است [ - حج ] ، متصف به وجوب نمىشود [ و تحصيل استطاعت واجب نمىشود ] .
همچنين است مقدمهء علمى [ - از محل نزاع خارج است ، مانند : بالاتر از مرفق شستن در وضو ] ، هرچند عقل در حكم به وجوب آن مستقلّ است ولى اين