اگر خواب و توهّم راست درمىآمد ، اين تبرئه هم درست مىنمود ، و كاش چنين مىبود . اگر تبرئه وى معقول مىبود و حقيقت مىداشت ، بهتر از عقيده و اظهار امام احمد حنبل بود كه گفته است : چه شراب بخورد و چه نخورد ، ثقه و امين و درستكار است ، زيرا اين عقيده و اظهارى است كه نه دليل و برهانى در اثبات آن وجود دارد و نه با شرع و عقل و منطق سازگار است . خداوند مىفرمايد : اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، هرگاه بدكارى برايتان خبرى آورد ، دربارهاش بررسى و تحقيق كنيد . « 1 »
البته داستانى كه خطيب بغدادى براى تبرئه و پاك نمودن دامن خلف بزّار نقل كرده قابل اعتبار نيست ، زيرا سند روايتش به علت وجود محمد بن حسن نقاش باطل و سست است و وى را طلحة بن محمد ، دروغگو خوانده است و دارقطنى ناباب ، و ابو بكر نيز متهم به تدليس نموده است و برقانى گفته : همهء رواياتش زشت و ناشناخته است همو در حضورش از تفسير او ياد كرده و گفته است : در آن هيچ حديث صحيحى وجود ندارد .
اينها همه را خطيب بغدادى خودش نوشته است . بنابراين ، چطور خلف بزّار را مىتوان تبرئه كرد ؟
من از كسى كه اين روايت را جعل كرده ، سپاسگزارم كه نام مولاى ما امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السّلام را در شمار آن افراد كه نام برده نياورده است ، نام او را كه به لحاظ آن صفات بر همهء آنها برترى دارد و شخصيت والايش برتر از آن است كه در رديف آنها ذكر شود يا كسى در كنارش نام برده شود چه فضايلش چندان عظيم و عالى است كه در كنارش نمىسزد از فضيلت ديگرى ياد آيد .
نمىخواهيم در اينجا به بررسى متن روايت و اوصافى كه براى آن عده ذكر شده بپردازيم ، چه نيازى به تحليل و بررسى و نقد نمىبينيم . اما بر اينكه ابو بكر مهربانترين فرد امت است ، چند دليل قاطع معروف كفايت مىكند ، مثلا اينكه فجائه را به دستورش آتش زدهاند و از اجراى قانون كيفر اسلام در مورد خالد بن وليد كه جنايتى در حق قبيله
هامش
( 1 ) . حجرات 49 / 6 .