فرزند رئيس آن است ، يعنى قيس بن سعد كه فضايل و مكارمش را قبلا شرح داديم « 1 » ، در نامهاش به معاويه به صراحت اعلام مىدارد كه قبيلهاش ، يعنى انصار نخستين كسانى بودهاند كه براى ريختن خون عثمان به پا خاستهاند . همو در نطقش مىگويد : حق با مولا امير المؤمنين است و اوست كه قانون و نظام اسلام را احيا و دوباره برقرار كرده است ، و باطلى كه از بين برده شد ، در دورهء عثمان برقرار بوده و با مرگش از ميان رفته است و عثمان و همهء كسانى كه در روز تسخير خانهاش به كشتن رفتهاند ستمكار بودهاند . وى نيز در گفتگو با نعمان بن بشير همين حقايق را تأكيد مىنمايد و در همهء آنها يك منطق فرمانرواست و يك بينش كه بينشى اسلامى از دين و زندگى و رويدادهاى جامعهء اسلامى است .
19 - سخن فروة بن عمرو انصارى
مالك در كتاب موطّأ ، فصل روش قرائت ، حديثى از اين صحابى نقل مىكند با ذكر لقبش بياضى و بدون ذكر نامش . ابن وضاح « 2 » و ابن مزين « 3 » مىگويند : مالك از آن جهت نامش را ذكر نكرده كه او از كسانى بوده كه كمك به قتل عثمان كردهاند . ابو عمر در استيعاب توضيح مىدهد كه حرف آنان بىمعنى است و كسى كه چنين حرفى بزند ، معلوم مىشود از نقش و موضع انصار در قضيهء تسخير خانهء عثمان و كشتنش بىخبر بوده است . « 4 »
كارى را كه براى فروة بن عمرو انصارى جرم شمردهاند ، هرگاه گناه باشد و مرتكبش را از عدالت خارج سازد ، نمىتوان از مرتكبش حديث نقل كرد ، چه با ذكر نامش و چه بدون آن ، و در صورتى كه جرم و مايهء سلب عدالت نباشد ، فروة بن عمرو انصارى مشمول
هامش
( 1 ) . رك : الغدير ( متن عربى / چ 2 ) : 2 / 69 - 110 .
( 2 ) . ابو عبد اللّه محمد بن حسين بن على بن وضّاح انبارى ( م 345 ) .
( 3 ) . در الاستيعاب و اسد الغابة و شرح الموطّأ زرقانى بدينگونه است ، ولى در الاصابة ، ابن سيرين آمده .
( 4 ) . الاستيعاب ، شرح حال فروه ؛ اسد الغابة : 4 / 179 ؛ الاصابة : 3 / 204 ؛ شرح الموطّأ ، زرقانى : 1 / 152 .