7 - سخن عبد اللّه بن مسعود
وى صحابى بزرگوار و بدرى عالى مقام است . در اين جلد « 1 » ، احاديث و روايات تاريخىاى را آورديم حاكى از نظريهء عبد اللّه بن مسعود دربارهء عثمان ، و ديديم كه وى از مخالفان عثمان بوده و به او انتقادات سخت داشته و بارها بر او تاخته است و با شرح كارهاى خودسرانه و بدعتآميز عثمان براى مردم عراق آنان را عليه حكومت او شورانده است . عثمان به همين سبب ، او را بشدت مؤاخذه و تبعيد و زندانى نموده و مواجبى را كه از خزانهء عمومى داشته ، براى سالها قطع كرده و دستور داده او را با خشونت از مسجد پيامبر بيرون اندازند بهطورى كه مأمورانش او را بر زمين زده و دندهاش را شكستهاند ، و خود عثمان به او چهل تازيانه زده است .
ابن مسعود چون عثمان را آدم بد و زشتكار و منحرفى مىدانسته ، تا آخرين لحظهء زندگى از او خشمگين بوده و وصيت كرده كه وقتى درگذشت عثمان بر او نماز نگزارد ، زيرا او را عادل و در خور اقامهء نماز ميت نمىدانسته است . طه حسين مىنويسد : آوردهاند كه عبد اللّه بن مسعود زمانى كه در كوفه بود ، خون عثمان را حلال و مهدور مىدانست ، و براى مردم نطق كرده مىگفت : بدترين كارها ، كارهاى نو درآورده و ساختگى است ، و هررويهء نو درآوردهاى بدعت است ، و هربدعتى گمراهى است ، و هرگمراهى در آتش دوزخ . « 2 » او با اين سخن به عثمان و استاندارش وليد اشاره داشت . « 3 »
اين نظريهء يك صحابى عظيمالشأن دربارهء عثمان است . بعد از اينكه شخصيتى مثل عبد اللّه بن مسعود كه از لحاظ اعتقاد و روش و حركات ، شبيهترين فرد به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله است ، چنين اظهارنظرى دربارهء عثمان كرده ، چگونه بعضى به خود اجازه مىدهند كه عثمان را تقديس نموده و حرمت دارند ؟
هامش
( 1 ) . رك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 9 / 3 - 6 .
( 2 ) . همان : 9 / 3 .
( 3 ) . الفتنة الكبرى 171 .