ويژگىها كجا با ابو طالب جور درمىآيد كه از آغاز تا پايان زندگىاش چنين رفتارى نداشت و هرگاه نيز به نزد پيامبر مىآمد ، براى پاسدارى و نگهبانى از او بود ؛ آن هم با سخنانى از اين گونه :
- به خدا سوگند كه دست ايشان با همهء گروهشان هرگز به تو نخواهد رسيد تا آنگاه كه من به بستر خاك سپرده شوم .
و هرگاه نيز او ياد مىكرد ، با چنين سخنانى رسالت او را يادآور مىشد :
- آيا نمىدانيد كه ما محمّد را پيامبرى همچون موسى يافتهايم كه در كتابهاى نخستين نوشته شده است ؟
و هرگاه نيز از نامهء آسمانى او ياد مىكرد ، آواز به چنين سخنانى برمىداشت :
- بگرويد به كتابى شگفت كه بر پيامبرى موسى يا يونس فرود آمده است .
آرى ، همهء مفسران قرآن نيز اين گونه نقطه ضعفها را كه در فرود آمدن آيهء بالا دربارهء ابو طالب هست ، دريافته و با پيش چشم داشتن آنها ارزش چندانى بر اين برداشت ننهادهاند تا آنجا كه برخىشان آن را با تعبير « و گفته شده » ياد كردهاند و ديگران برداشتهاى ناساز با آن را روشنتر دانسته و كسانى چند نيز روشنگرىهاى ناهماهنگ با آن را به بنيادهاى استوار ، مانندهتر شناختهاند ، و اين هم نمونهاى از گفتههاشان :
طبرى مىنويسد : اين آيه دربارهء بتپرستانى است كه نشانههاى توانايى خداوند را دروغ مىشمردند و مردم را از پيروى محمّد و پذيرفتن راه او بازمىداشتند و از او دورى و كنارهگيرى مىنمودند . آنگاه اين برداشت خود را با همان رواياتى استوار مىنمايد كه از زبان ابن حنفيه و ابن عباس و سدى و قتاده و ابو معاذ آورديم . سپس برداشت ديگرى مىآرد كه براساس آن ، اين آيه دربارهء كسانى است كه از شنيدن قرآن و به كار بستن آنچه در آن است ، مردم را بازمىدارند و از ميان كسانى كه برداشتى اين گونه داشتهاند ، قتاده و مجاهد و ابن زيد را نام مىبرد كه اين برداشت هم برمىگردد به همان برداشت نخستين ، سپس گفتار كسانى را كه مىگويند اين آيه دربارهء ابو طالب فرود آمده ، ياد مىكند و روايت
الغدير ( فارسى ) — صفحة 6
مساهمون: الشيخ عبد الحسين الأميني (العلامة الأميني)
ص٦