مىكرده و چه نقشى ميان بزرگان قريش داشته و تازه آن موقع نطفهء بلال هم بسته نشده بود چه قول كسانى را بگيريم كه مىنويسند او در شصت و اند سالگى « 1 » در سال 25 هجرت درگذشته و چه سخن ابن جوزى را بگيريم كه او در شصت و اند سالگى در 20 از هجرت درگذشت « 2 » . پس در پيرامون همان سالهاى سفر پيامبر به شام او تازه متولد شده بود . ولى اين خبرسازها چنان پنداشتهاند كه از همان نخستين روز زادن ابو بكر ، هم وى از بزرگان و پيران بوده و هم بلال از همانگاه آزاد كردهء وى به شمار مىرفته و از نخستين روز همراه او بوده و خود او از روزى كه از شكم مادر درآمده از مردمى به شمار مىرفته كه به كار گره زدن گسستهها و گشودن گره دشوارىها مىپردازند !
وانگهى بيعتى كه در آن روز گرفته شده چه صيغهاى بوده و اين سخن ابو موسى اشعرى چه معنى دارد كه گفته با رسول بيعت كردند و نزد وى درنگ كردند ؟ ! مگر آن روز سى و يك سال به بعثت نمانده بود ؟ ! - يا 28 يا 22 سال يا به پندار نووى 17 سال - در آن صورت ايمان و اسلامى كه گزارشگران اين بافتهها پنداشتهاند كجا بوده كه بر سر آن بيعت كنند ؟ آن روز كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دعوتى نداشته و كسى را به ايمان آوردن تكليف نكرده و كسى هم چيزى كه از زمينههاى مقدّماتى نبوّت و بشارات مربوط به آن را دريابد تنها به صرف اين دانش ، از مسلمانان شناخته نمىشود كه بگويند در همان روز آگاهى از بشارت ، اسلام آورده ، و گرنه بايد گفت : بحيراى راهب و نسطور و راهبان و كاهنانى مانند ايشان پيش از ابو بكر اسلام آوردهاند زيرا آن هنگام چه بسيار مردمانى بودند كه از پيشتر جريان رسالت را دريافته و خود نويد دهندهء آن بودند ولى پس از بعثت كينهتوزى و سرسختى نمودند و حسد ورزيدند تا برخىشان بر دين بتپرستان مردند و برخى نيز - چنانچه همين نزديكيها دربارهء كعب الاحبار خواهيم گفت - پس از مدتى چند هدايت يافتند ، چگونه با آن رويداد ، حكم به مسلمان شدن ابو بكر از همان روز نموده و با دستاويز آن وى را پيشگامترين مردم در راه اسلام مىشمارند ولى همين حكم را دربارهء ابو طالب و ديگران كه نيز آنجا بودهاند روا نمىدارند . با آنكه ابو موسى در روايت خود
هامش
( 1 ) . تهذيب التهذيب : 1 / 503 .
( 2 ) . الصفوة : 1 / 174 .