ابو طالب را از كسانى كه آن روز با پيامبر بيعت كردهاند مستثنى نكرده و او را از اين جهت مانند ابو بكر و بلال پندارى شمرده .
حافظ دمياطى گفته : دو پندار بىپايه در اين گزارش هست ؛ يكى بر بنياد آن ، همه با پيامبر بيعت كردند و نزد او ماندند . ديگر آنكه مىگويد : ابو بكر بلال را با او فرستاد با آنكه هيچيك از آندو با رسول صلّى اللّه عليه و آله نبودند و بلال هم نه اسلام آورده بود و نه آن هنگام غلام ابو بكر بود در آن هنگام ابو بكر به ده سالگى هم نرسيده بود و بلال نيز به غلامى ابو بكر درنيامد مگر با گذشت بيش از سى سال ديگر . اين است كه ذهبى نيز گزارش را ضعيف شمرده « 1 » .
و باز زركشى مىنويسد : اين گزارش ، پندارى بودنش آشكار است زيرا جز اين نبوده كه بلال را ابو بكر پس از مبعث پيامبر صلّى اللّه عليه و آله خريد و پس از اسلام آوردن بلال و انگيزهاش نيز آن بود كه خواجگان بلال وى را بهجهت مسلمان شدنش شكنجه مىدادند ، از طرفى هم وقتى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله با عمويش ابو طالب به شام رفت دوازده سال و دو ماه و چند روز داشته و توان گفت كه آن موقع بلال هنوز متولد نشده بوده « 2 » .
ابن كثير مىنويسد : اينكه در گزارش آمده : ابو بكر بلال را با پيامبر فرستاد اگر بپذيريم كه عمر وى صلّى اللّه عليه و آله را در آن هنگام 12 ساله بوده ابو بكر نيز آن موقع 9 يا 10 ساله خواهد بود - و بلال از اين هم كمتر - پس آن موقع ابو بكر آنجا كجا بود و بلال كجا بود ؟ اين ادّعا دربارهء هردو شگفتانگيز مىنمايد مگر بگوييم چنين رويدادى رخ داده ولى آن هنگام رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بزرگسال بوده به اين صورت كه يا سفر وى به شام سالها بعد روى داده يا 12 ساله بودن او بنابرآن گزارش درست نبوده است زيرا 12 ساله بودن وى در آن هنگام را تنها واقدى نوشته است و سهيلى از برخى ديگر حكايت كرده است كه عمر او صلّى اللّه عليه و آله در آن هنگام نه سال بوده و خدا داناتر است « 3 » .
امينى گويد : ابن كثير نخست افسانهء خندهآور بيعت را كه در گزارش بوده چنان يكسره
هامش
( 1 ) . حيوة الحيوان ، دميرى : 2 / 275 ؛ تاريخ الخميس : 1 / 292 .
( 2 ) . الاجابة 50 .
( 3 ) . تاريخ ابن كثير : 2 / 285 .