ابن عبّاس و بعضى از صحابه و گروهى از اهل بيت ( رسالت ) و دربارهء قول ابن عبّاس شاعر مىگويد :
- به مسافر وقتى كه طولانى شد منزل براى ما مىگويم ، اى رفيق من ! آيا فتواى ابن عبّاس را مىدانى .
- در تمتّع و كاميابى با زنان نرم و نازك بدن رخصت است كه در اقامتگاه باشد تا برگشت مردم .
و ساير علما و فقها از صحابه و تابعين و گذشتگان صالح بر اينند كه اين آيه نسخ شده است .
امينى گويد : ديدى كه قول نزول آيه در متعه ، رأى علما و فقها از صحابه و تابعين و پيشينيان صالح است جز اينكه ايشان قرطبى نسخ آيه را نسبت دادهاند و تو سخن حق را دربارهء آن دانستى .
و نيز قرطبى در قول خداى تعالى گويد :
وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما تَراضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ
گناهى بر شما نيست در آنچه كه راضى شديد به آن از بعد مهر واجب ، گويند :
آيه دربارهء متعه است ، اين اشاره است به آنچه زن و مرد راضى مىشدند بر آن از زيادى در مدت متعه در اوّل اسلام ؛ زيرا كه زنى مدت يك ماه به يك دينار شوهر مىكرد ، چون ماه منقضى مىشد چه بسا مرد مىگفت : مدّم مرا زياد كن تا مهر تو را زياد كنم . بيان كرده است كه اين در موقع رضايت طرفين جايز بود . « 1 »
ابو الوليد محمّد بن احمد قرطبى ، مشهور به ابن رشد ، ( م 595 ) گويد : از ابن عبّاس مشهور است حلال بودن متعه و پيروى ابن عبّاس نموده بر حليّت آن اصحاب او ، از اهل مكّه و يمن ، و روايت كردهاند كه ابن عبّاس استدلال مىكردند به قول خداى تعالى :
فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ
. و در حديثى از اوست الى اجل مسمى . « 2 »
9 - ابو عبد اللّه فخر الدين رازى شافعى ، ( م 606 ) دو قول را ياد كرده يكى از آندو ،
هامش
( 1 ) . تفسير ، قرطبى : 5 / 35 .
( 2 ) . بداية المجتهد : 2 / 58 .