2 - ابو جعفرى طبرى ( م 310 ) ، به اسنادش از ابو نضره نقل كرده است : از ابن عبّاس از متعهء زنان پرسيدم ، گفت : آيا سورهء نساء را نخواندى ؟ گفتم : چرا . گفت : پس در آن فما استمتعتم به منهن الى اجل مسمّى قرائت نكردى . اگر چنين قرائت كرده بودم از تو نمىپرسيدم . گفت : به درستى كه چنين است ، و در حديث است كه ابن عبّاس سهبار قسم خورد كه خدا چنين نازل نموده است .
و از قتاده در قرائت ابىّ بن كعب نقل كرده است : فما استمتعتم به منهن الى اجل مسمّى و به اسناد صحيح از شعبه از حكم نقل كرده : پرسيدم از او از اين آيه كه آيا نسخ شده است ؟ گفت : نه .
و روايت كرده از عمر بن مره : شنيد كه سعيد بن جبير كه مىخواند : فما استمتعتم به منهن الى اجل مسمّى .
و از مجاهد به درستى كه در آيه ، نكاح متعه است .
و از ابى ثابت نقل شده است : ابن عبّاس قرآنى به من داد كه در آن بود فما استمتعتم به منهن الى اجل مسمّى . « 1 »
3 - ابو بكر جصاص حنفى ( م 370 ) حديث ابن عبّاس و ابىّ بن كعب در قرائت آيه را نقل كرده است . از طريق ابن جريح و عطاء خراسانى از ابن عبّاس ذكر كرده است كه آن نسخ شده به قول خداى تعالى :
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ
« 2 » .
اگر آن آيه دربارهء متعه نازل نشده ، چگونه نسخ شده است ؟ و چگونگى بطلان نسخ آن را به آن و غير آن دانستى .
4 - حافظ ابو بكر بيهقى ( م 458 ) ، به اسنادش از محمّد بن كعب از ابن عبّاس نقل كرده : متعه در اوّل اسلام بود ، و مردم اين آيه را چنين قرائت مىكردند : فما استمتعتم به منهن الى اجل مسمّى « 3 » . الحديث .
5 - حافظ ابو محمّد بغوى شافعى ( م 516 - 510 ) گويد : حسن و مجاهد گويند : آيه
هامش
( 1 ) . تفسير ، طبرى : 5 / 9 .
( 2 ) . احكام القرآن : 2 / 178 .
( 3 ) . السنن الكبرى : 7 / 205 .