او و دوستانش را از آتش مصون نگهداشته است .
در اينروايت مژدهء عمومى براى هرمسلمانى است كه او را دوست دارد و تأويلاتى كه در بالا ذكر شد ، در اينروايت نيز هست ، اما روايتى كه ابو نعيم و خطيب نقل كردهاند كه از على بن موسى الرضا عليه السّلام پرسيدند از حديث " انّ فاطمة احصنت فرجها فحرّمها اللّه و ذريتها على النار " « 1 » ، و او فرمود : مقصود از ذريه ، حسن و حسين عليهم السّلام است ، و آنچه اخبارىها از آن حضرت نقل كردهاند كه برادرش زيد را به خاطر خروج بر مأمون توبيخ كرده و فرموده است : تو به رسول خدا چه خواهى گفت ؟ آيا حديث نبوى ان فاطمة احصنت . . . ، ترا مغرور ساخت ؟ بدانكه اين حديث مخصوص كسى است كه از شكم فاطمه خارج شده باشد ، نه براى من و تو . به خدا سوگند ، به اين مقام نرسيدند مگر به وسيلهء طاعت خدا و تو اگر بخواهى با معصيت خداوند به همان مقامى برسى كه آنان به وسيلهء طاعتش بدان مقام رسيدهاند ، پس بايد تو نزد خدا از آنها گرامىتر بوده باشى .
اين سخنان همه از باب تواضع است و ترغيب به اطاعت و مغرور نشدن به فضايل ، هر چند فضائل بسيار هم باشد ، چنان كه اصحاب پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله كه قطعا اهل بهشت بودند ، در نهايت درجهء خوف و مراقبت به سر مىبردند ، و گرنه لفظ ذريه در زبان عرب مخصوص به كسى نيست كه از بطن او خارج شده باشد ، چنان كه در قرآن آمده است :
وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِ داوُدَ وَ سُلَيْمانَ . . .
« 2 » ، با اينكه فاصلهء ميان ابراهيم و داود و سليمان ، قرنهاى بسيارى است .
پس مقصود امام رضا با برخوردارى از فصاحت و آشنايى به لغت عرب انحصار ذريه در فرزند بلاواسطه نيست . گذشته از اينكه تقيد به مطيع بودن ، خصوصيت ذريه و دوستدارانش را باطل مىسازد ، مگر اينكه گفته شود : خدا مىتواند مطيع را عذاب كند ، اما خصوصيت در اين است كه او را به احترام فاطمه عليها السّلام عذاب نمىكند . « 3 »
حافظ دمشقى به اسنادش از على روايت كرده كه گفت : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به فاطمه
هامش
( 1 ) . فاطمه اندامش را حفظ كرد و خداوند او و فرزندانش را بر آتش حرام ساخت .
( 2 ) . انعام 6 / 84 .
( 3 ) . بقيهء اين عبارت به نقل از المواهب گذشت . رك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 3 / 176 .