آورده و اعمال صالح مىكنند از ظلمتها به سوى نور بيرون كند . و كسى كه به خدا ايمان مىآورد و عمل صالح مىكند خدا او را به بهشتهايى داخل مىكند كه نهرها از زير درختانش جارى است بهشتهاى جاودانه كه ايشان تا ابد در آن خواهند بود و خدا چه نيكو كرده است رزق چنين كسان را ( 11 ) .
خدايى كه هفت آسمان و از زمين هم مثل آن را بيافريد و امر او در بين آنها پيوسته نازل مىشود تا معلوم گردد كه خدا بر هر چيزى توانا است و اينكه خداى تعالى به هر چيزى احاطه علمى دارد ( 12 ) .
بيان آيات
اين آيات موعظه و تهديد و بشارت است ، و با اين اندرزها توصيه به تمسك به احكام خدا را تاكيد مىكند ، و يكى از آن احكام همان احكام طلاق و عده است ، و در قرآن كريم هيچ توصيه اى در باره هيچ حكمى به قدر احكام راجعه به زنان تاكيد نشده ، و اين نيست مگر به خاطر اينكه دنبال اين احكام و اين توصيه ها خبرى هست .
« * ( وَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّها وَرُسُلِه فَحاسَبْناها حِساباً شَدِيداً وَعَذَّبْناها عَذاباً نُكْراً ) * » راغب مىگويد : مصدر « عتو » كه فعل « عتت » از آن مشتق است ، به معناى سرباز زدن از اطاعت است « 1 » . و بنا به گفته راغب كلمه « عتو » قريب المعناى با استكبار است . و نيز در باره كلمه « نكر » گفته : اين كلمه به معناى زيركى و تيزهوشى و سياستمدارى است ، و نيز به معناى پيشامد بسيار دشوارى است كه در انظار غير معروف و غير معمولى باشد . و مراد از آن در خصوص آيه شريفه معناى دوم است .
و در مجمع البيان گفته : « نكر » به معناى منكر و كار بسيار زشتى است كه نظيرش از كسى ديده نشده باشد « 3 » .
و مراد از « قريه » ، اهل قريه است ، كه به نحو مجاز از اهل قريه به قريه تعبير مىكنند ، نظير آيه « وَسْئَلِ الْقَرْيَةَ » « 4 » ، كه منظور سؤال از اهل قريه است ، و جمله « * ( عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّها وَرُسُلِه ) * » اشاره است به اينكه اهل قريه به خدا كفر ورزيدند و مرتكب شرك شدند ، و كفر
هامش
( 1 ) مفردات راغب ، ماده « عتو » .
( 2 ) مفردات راغب ، ماده « نكر » .
( 3 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 309 .
( 4 ) از قريه بپرس . سوره يوسف ، آيه 82 .