باشيد و اگر عفو كنيد و از خطاهايشان بگذريد و بديهايشان را نديده بگيريد كارى خدايى كردهايد چون خداى تعالى هم غفور و رحيم است ( 14 ) .
جز اين نيست كه اموال و اولاد شما فتنه و مايه آزمايش شمايند و نزد خدا اجرى عظيم هست ( 15 ) .
پس تا آنجا كه مىتوانيد از خدا بترسيد و بشنويد و اطاعت كنيد و اگر انفاق كنيد براى خودتان بهتر است و كسانى كه موفق شده باشند از بخل نفسانى خويشتن را حفظ كنند چنين كسانى رستگاراند ( 16 ) .
اگر به خدا قرضى نيكو بدهيد خدا آن را برايتان چند برابر مىكند و شما را مىآمرزد كه خدا شكرگزار و حليم است ( 17 ) .
عالم غيب و شهادت و عزيز و حكيم است ( 18 ) .
بيان آيات
در اين آيات به بيان غرض سوره شروع نموده است ، چون آياتى كه گذشت گفتيم همه جنبه مقدمه و زمينه چينى را دارد ، و غرض سوره وادارى مردم به انفاق در راه خدا ، و صبر در برابر مصائبى است كه در خلال مجاهدات در راه او مىبينند .
و در ميان همه اين اغراض اول مساله مصيبتها ، و صبر در برابر آنها را ذكر فرموده تا ذهن شنونده براى تاثر از سفارشات بعدى به انفاق آماده تر و صافتر گردد ، و ديگر عذرى باقى نماند .
* ( « ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّه وَمَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّه يَهْدِ قَلْبَه وَاللَّه بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ » ) * كلمه « مصيبت » به معناى صفت و حالتى است در انسان كه در اثر برخورد به هر حادثه به او دست مىدهد ، چيزى كه هست بيشتر در مورد حوادث ناگوار استعمال مىشود ، حوادثى كه با خود ضرر مىآورد و كلمه « اذن » به معناى اعلام رخصت و عدم مانع است ، و همواره ملازم با آگهى اذن دهنده نسبت به عملى است كه اجازه آن را صادر مىكند ، و اينكه بعضى « 1 » اين كلمه را به معناى علم گرفتهاند صحيح نيست .
پس از آنچه گفته شد چند نكته روشن گرديد :
هامش
( 1 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 300 .