رفته ، كلمه « يفصل » را به داورى معنا مىكنيم ، و مىگوييم معنايش اين است كه :
پروردگار تو در قيامت بين آنان در آنچه در باره اش اختلاف مىكنند داورى خواهد كرد .
* ( « وَاللَّه بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ » ) * - اين جمله متمم جمله * ( « لَنْ تَنْفَعَكُمْ » ) * و به منزله تاكيد آن است ، و معنايش اين است كه : روز قيامت أرحام و اولاد ، شما را در بر طرف كردن آثار اين خيانت و امثال آن سودى نخواهند داشت ، و خدا بدانچه مىكنيد بينا است و چيزى بر او پوشيده نيست ، و به عظمت اين خيانت شما آگاه است ، و خواه ناخواه شما را بر آن مؤاخذه خواهد نمود .
* ( « قَدْ كانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْراهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَه ) * . . . * ( أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ » ) * در اين جمله خطاب را متوجه مؤمنين كرده . و جمله * ( « أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْراهِيمَ » ) * معنايش اتباع و اقتداء نيكو به ابراهيم است . و جمله * ( « وَالَّذِينَ مَعَه » ) * به ظاهرش دلالت دارد بر اينكه غير از لوط و همسر ابراهيم كسانى ديگر نيز به وى ايمان آورده بودند .
* ( « إِذْ قالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآؤُا مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّه » ) * - يعنى ما از شما و از بتهاى شما بيزاريم ، و اين بيان همان چيزى است كه بايد در آن اسوه و اقتداء داشته باشند .
* ( « كَفَرْنا بِكُمْ وَبَدا بَيْنَنا وَبَيْنَكُمُ الْعَداوَةُ وَالْبَغْضاءُ أَبَداً حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّه وَحْدَه » ) * - اين قسمت از آيه برائت را به آثارش معنا مىكند ، و آثار برائت همين است كه به عقيده آنان كفر بورزند ، و ما دام كه مشركند با آنان دشمنى كنند تا روزى كه خداى واحد سبحان را بپرستند .
و مراد از كفر ورزيدن به آنان ، كفر ورزيدن به شرك آنان است ، به دليل اينكه فرموده : « * ( حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّه وَحْدَه ) * - تا زمانى كه به خداى واحد ايمان بياوريد » و معناى كفر به شرك آنان اين است كه با شرك آنان عملا مخالفت شود ، هم چنان كه عداوت مخالفت و ناسازگارى قلبى است .
خود آنان برائتشان از مشركين را به سه امر تفسير كردهاند : اول مخالفت عملى با شرك آنان ، دوم عداوت قلبى با ايشان ، و سوم استمرار اين وضع ما دام كه بر شرك خود باقىاند . مگر اينكه دست از شرك برداشته ، به خداى واحد ايمان آورند .
* ( « إِلَّا قَوْلَ إِبْراهِيمَ لأَبِيه لأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَما أَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللَّه مِنْ شَيْءٍ » ) * - اين جمله استثنايى است از كليتى كه جمله هاى قبل بر آن دلالت مىكرد ، و آن اين بود كه ابراهيم و مؤمنينى كه با وى بودند ، از قوم مشرك خود به طور كلى و مطلق ، تبرى جستند ، و هر رابطه اى كه ايشان را به آنان پيوسته كند قطع نمودند ، به جز يك رابطه ، و آن گفتار ابراهيم به پدرش بود كه گفت : * ( « لأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ . . . » ) * .