تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 280

مساهمون:

ص٢٨٠
دين آسمانى هم نشنيده‌ايم . ليكن اين تفسير درست نيست و ضعفش روشن است ، براى اينكه مشركين اعتنايى به نصرانيت نداشتند ، هم چنان كه اعتنايى به اسلام نداشتند . * ( « إِنْ هذا إِلَّا اخْتِلاقٌ » ) * - يعنى اين دين چيزى به جز دروغ و خود ساخته نيست . * ( « أأُنْزِلَ عَلَيْه الذِّكْرُ مِنْ بَيْنِنا » ) * اين جمله استفهامى است انكارى ، به داعى تكذيب ، مىخواسته‌اند بگويند : هيچ مرجحى نزد محمد ( ص ) نيست كه به وسيله آن از ما برترى و امتيازى داشته باشد ، و به خاطر آن امتياز ، قرآن بر او نازل بشود ، و بر ما نازل نگردد ، بنا بر اين جمله مورد بحث در انكار امتياز ، نظير جمله « ما أَنْتَ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنا - تو نيستى مگر بشرى مثل ما » است كه اختصاص رسالت به آن جناب را انكار مىكند .
* ( « بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ مِنْ ذِكْرِي بَلْ لَمَّا يَذُوقُوا عَذابِ » ) * اين جمله اعراض از همه گفته هاى ايشان است ، مىفرمايد : ايشان آنچه را كه گفتند از روى ايمان و اعتقاد نبوده ، بلكه هنوز در باره ذكر من يعنى قرآن در شكند و احتمال مىدهند كه حق باشد . و اگر به حقانيت آن معتقد نشده‌اند ، نه بدان جهت است كه قرآن در دلالت كردن بر حقانيت نبوت و آيت بودنش براى آن ، خفايى داشته و از افاده اين معنا قاصر است و نمىتواند براى مردم يقين و اعتقاد بياورد ، بلكه تعلق دلهاى آنان به عقايد باطل ، و پافشارى آنان بر تقليد كوركورانه است ، كه ايشان را از نظر و تفكر در دلالت آيت الهى و معجزه او بر نبوت باز مىدارد . و در نتيجه در باره اين آيت يعنى قرآن در شكند در حالى كه قرآن آيتى معجزه است . و جمله * ( « بَلْ لَمَّا يَذُوقُوا عَذابِ » ) * اعراضى است از اعراض قبلى ، و معنايش اين است كه : انكار قرآن از ناحيه مشركين و ايمان نياوردن آنان به حقانيت آن ، ناشى از شكى نيست كه نسبت به آن داشته باشند ، بلكه ناشى از روح سركشى و استكبارى است كه دارند ، اين روحيه باعث شده كه به حقانيت قرآن اعتراف نكنند ، هر چند نسبت به آن يقين داشته باشند و اين سركشى را هم چنان ادامه مىدهند تا وقتى كه عذاب را بچشند ، آن وقت به حكم اضطرار ناگزير مىشوند اعتراف كنند ، هم چنان كه اقوام ديگرى كه مثل ايشان بودند ، بعد از چشيدن عذاب اعتراف كردند . و اينكه فرمود : « * ( لَمَّا يَذُوقُوا عَذابِ ) * - هنوز عذاب مرا نچشيده‌اند » خود تهديدى است به عذابى كه واقع خواهد شد .