تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 581

مساهمون:

ص٥٨١
روزى دهد ، خزينه اش زياد نمىشود ، و اگر زياد بدهد خزينه اش كم نمىگردد ، آن گاه فرموده : * ( « وَما أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَيْءٍ » ) * ، هر چه انفاق كنيد ، چه كم و چه زياد و آن مال هر چه باشد ، * ( « فَهُوَ يُخْلِفُه » ) * خدا جانشين كننده و جا پركن آن است ، و عوض آن را به شما مىدهد ، يا در دنيا ، و يا در آخرت ، * ( « وَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ » ) * ، و او بهترين روزىرسان است ، براى اينكه او اگر روزى مىدهد ، بلا عوض و صرفا از در جود و سخا مىدهد ، ولى ديگران اگر روزى مىدهند ، به عنوان قرض و معامله مىدهند ، آرى مىدهند تا روزى پس بگيرند ، علاوه بر اينكه او رازق حقيقى است ، و ديگران واسطه وصول رزق اويند .
* ( « وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً ثُمَّ يَقُولُ لِلْمَلائِكَةِ أهؤُلاءِ إِيَّاكُمْ كانُوا يَعْبُدُونَ » ) * مراد از * ( « يَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً » ) * - به شهادت سياق - عابدها و معبودهايند ، و يا به عبارت ديگر بتها و بتپرستانند . و در جمله * ( « ثُمَّ يَقُولُ لِلْمَلائِكَةِ أهؤُلاءِ إِيَّاكُمْ كانُوا يَعْبُدُونَ » ) * كه خداى تعالى سؤال مىكند ، منظور سؤال از اصل فرشته پرستى نيست ، و از ملائكه نمىپرسد ، كه آيا بتپرستان شما را پرستش مىكردند يا نه ، چون اگر سؤال اين بود . ديگر معنا نداشت ملائكه آن را انكار كنند ، بگويند : * ( « سُبْحانَكَ أَنْتَ وَلِيُّنا . . . » ) * ، چون در اينكه مشركين ملائكه را مىپرستند هيچ حرفى نيست ، بلكه مراد ، سؤال از رضايت ملائكه است ، كه آيا شما به پرستش مشركين . و خضوع عبادتى ايشان در برابر شما راضى بوديد ، يا خير ؟ همانطور كه در آيه : « أأَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَأُمِّي إِلهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَّه » از حضرت مسيح ( ع ) نمىپرسد كه آيا تو چنين دستورى داده اى ؟ چون هر چند ظاهر عبارت همين معنا را مىرساند ، اما مىدانيم كه منظور اين نيست ، چون خداى تعالى مىداند كه مسيح ( ع ) چنين دستورى نمىدهد ، بلكه مراد اين است كه آيا تو راضى بودى كه امتت تو را به عنوان خداى دوم بپرستند ؟ خواهى گفت : اين را هم خدا مىدانست كه نه ملائكه به شرك مشركين راضى بودند ، و نه مسيح ( ع ) به شرك نصارى ، در جواب مىگوييم : بله درست است ، كه خدا اين را هم مىدانست ، اما منظور از اين عبارت اين است كه به هر دو طايفه بفهماند كه اميدى كه به شفاعت ملائكه و شفاعت حضرت مسيح ( ع ) داشتند ، بى جا بوده ، و براى هميشه از اين شفاعت نااميد باشند ، و هر چه در دنيا به اين منظور عبادت كردند ، همه هدر رفته ، و بى فايده است . * ( « قالُوا سُبْحانَكَ أَنْتَ وَلِيُّنا مِنْ دُونِهِمْ بَلْ كانُوا يَعْبُدُونَ الْجِنَّ أَكْثَرُهُمْ بِهِمْ مُؤْمِنُونَ » ) *
تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 581 | السيد محمدحسين الطباطبائي / همدانى / سيد محمد باقر موسوى همدانى