هشدار مىدهند كه : در تمسك به دين آباى خود كوشا باشند ، و نيز يكديگر را تحريك مىكنند : كه عليه رسول خدا ( ص ) به پا خيزند .
و اگر در اين كلام ، خداى تعالى آيات خود را به وصف « بينات » توصيف فرموده ، خواسته است به نوعى ايشان را مورد عتاب قرار دهد ، و گويا فرموده : وقتى اين آيات بر آنان خوانده مىشود ، با اينكه آياتى بينات و روشنند ، و هيچ ترديدى و شكى در آنها نيست ، مع ذلك به جاى اينكه عموم هم مسلكان خود را دعوت كنند كه : بياييد و اين آيات را بپذيريد ، بر عكس عموم آنها را مىخوانند تا در تقليد كوركورانه از پدران خود پافشارى كنند ، و ايشان را تحريك مىكنند كه : عليه رسول خدا ( ص ) به پا خيزند . و در اينكه كلمه « آباء را به ضمير كم » اضافه كرده ، مبالغه در شوراندن مردم را افاده مىكند .
* ( « وَقالُوا ما هذا إِلَّا إِفْكٌ مُفْتَرىً » ) * - واو ، در ابتداى جمله ، جمله را عطف مىكند به كلمه « قالوا » كه قبلا ذكر شده و معنايش اين است كه مشركين قبلا گفتند : اين مرد جز اين مقصودى ندارد كه شما را از مقصود پدرانتان باز بدارد ، و نيز گفتند كه : سخنان اين مرد جز افتراى به خدا چيزى ديگر نيست ، و كلمه « هذا » در جمله مورد بحث اشاره تحقير است ، و معنايش اين است كه با اشاره تحقيرآميز به آيات خدا اشاره نموده گفتند : اين كلامى است كه از وجهه اصلىاش برگشته ، و دروغى است بر خدا .
با اينكه جا داشت بگويند : اينها آيات بينات خدا هستند ، كه از ناحيه خدا نازل شده ، و اينكه با كلمه « هذا » به آيات بينات اشاره كردند ، خود دليل بر اين است كه از آيات چيزى جز اين نفهميدهاند ، كه اينهم چيزى از چيزها است .
خداى سبحان از اين جا سياق كلام را تغيير داده ، مىفرمايد : * ( « وَقالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلْحَقِّ لَمَّا جاءَهُمْ إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ » ) * آمدن حق براى آنها به اين است كه حق به آنها برسد و براى آنها ظاهر شود . در اين جمله مىتوانست بفرمايد : « و قالوا للحق لما جاءهم هذا سحر مبين » ولى اين طور نفرمود ، بلكه وصف كفر را ذكر كرد ، تا به علت حكم اشاره كرده باشد ، و چنين معنا دهد كه : كسانى كه كافر شدند ، كفرشان علت شد ، تا حق صريح و روشنى را كه به ايشان رسيد سحر و باطل بخوانند .
بعد از اين جمله براى اينكه اصرارشان در پيروى هوى ، و مقاومت بدون دليل آنان را در برابر حق تاكيد كند ، فرمود : * ( « وَما آتَيْناهُمْ مِنْ كُتُبٍ يَدْرُسُونَها وَما أَرْسَلْنا إِلَيْهِمْ قَبْلَكَ مِنْ نَذِيرٍ » ) * و اين جمله جمله اى است حاليه ، كه با جمله قبلى چنين معنا مىدهد : كسانى كه كافر شدند ، - كفار قريش - حق صريح و روشن را سحر روشن خواندند ، در حالى كه ما هيچ كتابى