فرموده : « لا صلاة لمن لم يطع الصلاة و طاعة الصلاة ان تنتهى عن الفحشاء و المنكر - نماز نيست نماز كسى كه نماز خود را اطاعت نمىكند ، و اطاعت نماز اين است كه از فحشاء و منكر دست بردارد » « 1 » .
مؤلف : اين روايت را صاحب الدر المنثور نيز از ابن مسعود و غير او آورده « 2 » .
و نيز در همان كتاب است كه انس روايت كرده كه جوانى از انصار نمازهاى خود را با رسول خدا ( ص ) مىخواند ، و در عين حال مرتكب فحشاء هم مىشد اين خبر به رسول خدا ( ص ) رسيد ، فرمود نماز او روزى او را از فحشاء باز خواهد داشت « 3 » .
و نيز در همان كتاب است كه علماى اماميه از امام صادق ( ع ) روايت كردهاند ، كه فرمود : هر كه دوست مىدارد بداند نمازش قبول شده يا نه ، به خود بنگرد ، كه آيا نمازش او را از فحشاء و منكر بازمىدارد يا نه ؟ به همان مقدار كه بازش مىدارد قبول شده « 4 » .
و در تفسير قمى در ذيل جمله * ( « وَلَذِكْرُ اللَّه أَكْبَرُ » ) * مىگويد : در روايت ابى الجارود از امام باقر ( ع ) آمده كه آن جناب در معناى اين جمله مىفرمود : يعنى ، اينكه خدا به ياد نمازگزاران است مهمتر است از اينكه نمازگزاران از او ياد مىكنند ، مگر نشنيدى كه فرمود :
« فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ - مرا به ياد آوريد تا شما را به ياد آورم » ؟ « 5 » .
مؤلف : اين يكى از همان چند معنايى است كه در ذيل آيه شريفه نقل كرديم .
و در تفسير نور الثقلين از مجمع البيان نقل كرده كه گفته است : اصحاب ما اماميه از امام صادق ( ع ) روايت كردهاند ، كه فرمود : منظور از « ذكر اللَّه » ياد خدا است ، در هنگام برخورد به حلال و حرام او ، ( يعنى در برابر حلالش شكر گفتن ، و از حرامش پرهيز كردن ) « 6 » .
و در همان كتاب از معاذ بن جبل روايت كرده كه گفت : من از رسول خدا ( ص ) پرسيدم كدام يك از اعمال محبوبترين عمل نزد خدا است ؟ فرمود :
اينكه بميرى در حالى كه زبانت از ذكر خداى عز و جل تر باشد « 7 » .
هامش
( 1 ) مجمع البيان ، ج 8 ، ص 289 .
( 2 ) الدر المنثور ، ج 5 ، ص 146 .
( 3 و 4 ) مجمع البيان ، ج 8 ، ص 285 .
( 5 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 150 .
( 6 و 7 ) تفسير نور الثقلين ، ج 4 ، ص 162 .