« يَوْمَ هُمْ بارِزُونَ لا يَخْفى عَلَى اللَّه مِنْهُمْ شَيْءٌ لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّه الْواحِدِ الْقَهَّارِ » « 1 » و « وَالأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّه » « 2 » و آياتى ديگر .
بحث روايتى
شيخ مفيد در كتاب امالى به سند خود از ابى اسحاق همدانى از امير المؤمنين ( صلوات اللَّه عليه ) روايت كرده كه در ضمن نامه اى كه براى محمد بن ابى بكر در هنگام اعزامش به ولايت مصر نوشت و به وى دستور داد آن نامه را براى مردم مصر بخواند ، نوشته : خداى تعالى مىفرمايد : * ( « لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنى وَزِيادَةٌ » ) * و « حسنى » عبارت است از بهشت و « زيادت » عبارت است از دنيا . « 3 »
و در تفسير قمى در روايتى كه از ابى الجارود از امام باقر ( ع ) در تفسير اين آيه نقل كرده آمده : و اما « حسنى » عبارت است از بهشت ، و اما « زيادت » عبارت است از دنيا ، چون خداى تعالى نعمتهايى را هم كه در دنيا به نيكوكاران مىدهد در آخرت به حساب مىآورد ، و در نتيجه هم پاداش دنيوى به آنان مىدهد و هم پاداش اخروى - تا آخر حديث . « 4 »
مؤلف : اين دو روايت ناظر است به معناى اولى كه در بيان قبلى آورديم . و در معناى روايت دوم ، طبرسى روايتى از امام باقر ( ع ) در مجمع البيان « 5 » آورده است .
و در تفسير برهان مىگويد : صاحب نهج البيان از على بن ابراهيم روايت كرده كه گفت امام فرمود : زيادت بخششى است . از ناحيه خداى عز و جل . « 6 »
و در الدر المنثور است كه دارقطنى و ابن مردويه در تفسير اين آيه از صهيب نقل كردهاند كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : زيادت عبارتست از نظر كردن به وجه اللَّه . « 7 »
هامش
( 1 ) روزى كه خلق ظهور مىكنند ، هيچ چيزى از آنان بر خدا پوشيده نيست ، ( خطاب مىرسد ) : امروز ملك از آن كيست ؟ ( همان منادى پاسخ مىدهد ) از آن خداى واحد قهار است . « سوره مؤمن ، آيه 16 »
( 2 ) در آن روز حكم و فرمان تنها از آن خداست . « سوره انفطار ، آيه 19 »
( 3 ) امالى مفيد ، ط . انتشارات اسلامى ، ص 262 .
( 4 ) تفسير قمى ، ط . نجف ، ج 1 ، ص 311 .
( 5 ) تفسير مجمع البيان ، ط . اسلاميه ، ج 5 ، ص 104 .
( 6 ) تفسير برهان ، ج 2 ، ص 183 .
( 7 ) الدر المنثور ، ط . بيروت ، ج 3 ، ص 305 .