* ( « وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قالُوا يا مُوسَى ادْعُ لَنا رَبَّكَ . . . » ) *
« رجز » به معناى عذاب است ، و الف و لامى كه در اينجا بر سر آن است ، اشاره به عذابى است كه هر كدام از آيات قوم فرعون مشتمل بر آن بوده است ، و جمله * ( « بِما عَهِدَ عِنْدَكَ » ) * بطورى كه قرينه مقام افاده مىكند به اين معنا است كه : از پروردگارت براى ما رفع عذاب را بخواه ، چون خدايت با تو عهد بسته كه هيچ وقت دعايت را رد نكند . بنا بر اين ، لامى كه در جمله به كار رفته لام قسم خواهد بود .
جمله * ( « لَئِنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِي إِسْرائِيلَ » ) * همان عهدى است كه گفتيم قوم فرعون با موسى بسته و آن را شكستند .
* ( « فَلَمَّا كَشَفْنا عَنْهُمُ الرِّجْزَ إِلى أَجَلٍ هُمْ بالِغُوه إِذا هُمْ يَنْكُثُونَ » ) * كلمه « نكث » به معناى عهد شكستن است ، و جمله * ( « إِلى أَجَلٍ هُمْ بالِغُوه » ) * متعلق است به جمله « كشفنا » ، و از اين دو جمله بر مىآيد عهدهايى كه بين موسى و قوم فرعون مىگذشته مؤجل به مدت معينى بوده ، مثلا اگر موسى ( ع ) مىگفته كه خداوند اين عذاب را از شما بر مىدارد به شرطى كه ايمان بياوريد و بنى اسرائيل را با من روانه كنيد در آخر اضافه مىكرده كه اگر تا فلان مدت به اين عهد وفا نكرديد عذاب مرتفع نخواهد شد .
و همچنين اگر بنى اسرائيل با وى عهد مىبستهاند آنان نيز عهد خود را محدود به مدت معين مىكردند ، لذا آيه شريفه مىفرمايد : « پس از آنكه عذاب برداشته مىشد و آن اجل معين سر مىرسيد عهد خود را كه با موسى بسته بودند ، مىشكستند » .
* ( « فَانْتَقَمْنا مِنْهُمْ فَأَغْرَقْناهُمْ فِي الْيَمِّ » ) * كلمه « يم » در زبان عرب به معناى دريا است ، ما بقى الفاظ آيه معنايش روشن است .
* ( « وَأَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كانُوا يُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ الأَرْضِ وَمَغارِبَهَا . . . » ) *
ظاهرا مراد از « ارض » سرزمين شام و فلسطين است ، مؤيد و يا دليل بر اين معنا جمله بعدى است كه مىفرمايد : * ( « الَّتِي بارَكْنا فِيها » ) * براى اينكه خداوند در قرآن كريمش غير از سرزمين مقدس كه همان نواحى فلسطين است و غير از كعبه هيچ سرزمينى را به بركت ياد نكرده .
معناى آيه اين است كه : ما بنى اسرائيل را كه مردمى ضعيف به شمار مىرفتند قدرت داده و مشارق و مغارب سرزمين مقدس را به ايشان واگذار نموديم . و اگر در اينجا بنى اسرائيل را به مردمى مستضعف وصف كرده براى اين است كه كارهاى عجيب خارق العاده خدا را برساند ، و بفهماند چگونه خداوند افتادگان را بلند مىنمايد و كسانى را كه در نظرها خوار