در هنگام طواف لباس مىپوشيد ، و گر نه ساير قبايل در موسم طواف از راه كه مىرسيدند لباسها را كنده و به عقيده خود بدين وسيله خود را از لباسى كه در آن گناه كرده بودند عارى ساخته آن گاه اگر از قريش كسى لباسى به آنان عاريه مىداد مىپوشيدند و گر نه برهنه مشغول طواف مىشدند ، و پس از فراغت از طواف لباسهاى خود را پوشيده بر مىگشتند « 1 » .
و نيز در الدر المنثور است كه عبد بن حميد از سعيد بن جبير نقل كرده كه گفت : مردم جاهليت را رسم چنين بود كه برهنه در خانه كعبه طواف مىكردند ، و مىگفتند كه در لباسى كه خدا را در آن معصيت كردهايم طواف نمىكنيم ، حتى نقل مىكنند زنى از باديه وارد شد و همه لباسهايش را كند و دست خود را در جلو ساتر ساخت و گفت :
اليوم يبدو بعضه أو كله
فما بدا منه فلا احله « 2 »
و آيه شريفه * ( « خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ . . . » ) * در اين باره نازل گرديد « 3 » .
مؤلف : قريب به اين مضمون از ابن عباس و مجاهد و عطاء نيز نقل شده و ليكن اگر بخاطر داشته باشيد گفتيم آياتى كه در اولش خطاب * ( « يا بَنِي آدَمَ » ) * است متضمن احكام عامى است كه اختصاص به يك امت ندارد ، و اين روايات اخبار آحادى بيش نيستند ، علاوه بر اينكه متضمن اجتهاد راويان حديثند ، و به هيچ وجه حجيت ندارند .
معتبرترين رواياتى كه در اين باب نقل شده يكى روايتى است كه در الدر المنثور از ابن جرير و ابن ابى حاتم و ابن مردويه از ابن عباس نقل كرده كه گفت : مردمى در خانه كعبه برهنه طواف مىكردند ، لذا خداى تعالى امر به زينتشان فرمود ، و زينت همان لباس و ساتر عورت و انواع لباسهاى نيك است « 4 » .
دوم روايتى است كه ابن جرير و ابن منذر و ابن ابى حاتم از ابن عباس نقل كردهاند كه گفت : مردم جاهليت چيزهايى از قبيل لباس و غير لباس را كه خداوند حلالش كرده حرام مىدانستند ، و آيه « قُلْ أرَأَيْتُمْ ما أَنْزَلَ اللَّه لَكُمْ مِنْ رِزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِنْه حَراماً وَحَلالًا » اشاره به اين عادت و عقيده آنان است ، آن گاه خداى تعالى در رد اين عقيده آيه * ( « قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّه الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِه وَالطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِيَ لِلَّذِينَ آمَنُوا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا » ) * را فرو
هامش
( 1 ) الدر المنثور ج 3 ص 75 ط بيروت
( 2 ) امروز بعضى يا همه ، آن ( عورت ) ظاهر مىشود و هر چه از آن ظاهر شود آن را بر ديگران روا نمىدارم .
( 3 و 4 ) الدر المنثور ج 3 ص 78