* ( « فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِ » ) * اين جمله براى اين آمده كه سيره رسول خدا ( ص ) را امضا كرده باشد ، چون آن جناب قبلا هم همين طور رفتار مىكرده و جفاى مردم را با نرمخويى و عفو و مغفرت مقابله مىكرده و در امور با آنان مشورت مىكرده است ، به شهادت اينكه اندكى قبل از وقوع جنگ با آنان مشورت كرد ، و اين امضا اشاره اى است به اين كه رسول خدا ( ص ) بدانچه مامور شده عمل مىكند و خداى سبحان از عمل او راضى است .
در اين جمله خداى تعالى رسول گرامى خود ( ص ) را مامور كرد تا از آنان عفو كند تا در نتيجه بر اعمال ايشان اثر معصيت مترتب نشود و اينكه از خدا بر ايشان طلب مغفرت كند با اينكه مغفرت بالآخره كار خود خداى تعالى است
و عبارت * ( « اسْتَغْفِرْ لَهُمْ » ) * هر چند مطلق است ، و اختصاصى به مورد بحث آيه ندارد ، و ليكن موارد حدود شرعى و امثال آن را شامل نمىشود ، ( و چنان مطلق نيست كه حتى اگر فردى مرتكب قتل شد او را هم ببخشايد و يا اگر زنا كرد تنها برايش طلب مغفرت كند و ديگر حد شرعى را بر او جارى نسازد ) چون اگر اطلاق تا اين مقدار شمول داشته باشد باعث لغو شدن تشريع مىگردد ، علاوه بر اينكه جمله : * ( « وَشاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِ » ) * كه به يك لحن عطف بر مساله عفو و مغفرت شده ، خود شاهد بر اين است كه اين دو امر : يعنى « عفو » و « مغفرت » در چارچوب ولايت و تدبير امور عامه بوده ، چون اين گونه امور است كه مشورت بر مىدارد ، و اما احكام الهى خير ، پس عفو و مغفرت هم در همان امور ادارى جامعه است .
* ( « فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّه إِنَّ اللَّه يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ » ) * و چون خداى تعالى تو را به خاطر اينكه به او توكل كرده اى دوست مىدارد در نتيجه ولى و ياور تو خواهد بود ، و درمانده ات نخواهد گذاشت و به همين جهت كه اثر توكل به خدا يارى و عدم خذلان است ، دنبال اين جمله فرمود : * ( « إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّه . . . » ) * و مؤمنين را هم دعوت كرد به توكل و فرمود : اگر خدا شما را يارى كند كسى نيست كه بر شما غلبه كند ، و اگر شما را درمانده گذارد كيست كه بعد از خدا شما را يارى كند ؟ آن گاه در آخر آيه با به كار بردن سبب توكل ( كه ايمان باشد ) در جاى خود توكل مؤمنين را امر به توكل نموده و مىفرمايد : * ( « وَعَلَى اللَّه فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ » ) * ، يعنى مؤمنين به سبب اينكه ايمان به خدا دارند و ايمان دارند به اينكه ناصر و معينى جز او نيست بايد فقط بر او توكل كنند .