بايد معصوم باشد چه فايده زايدى در وجود امام معصوم مىبينند ؟ .
جواب اين اشكال از آن چه گذشت روشن شده ، براى اين كه تنازعى كه در آيه شريفه آمده تنازع مؤمنين در احكام كتاب و سنت است ، نه در احكام ولايت ، كه امام آن را در حوادثى كه پيش مىآيد به عنوان ولى مسلمين صادر مىكند ، و ما در سابق گفتيم كه غير از خدا و رسول او كسى اختيار تشريع حكم ندارد ، حال اگر دو طايفه اى كه با هم نزاع دارند توانستند حكم كتاب و سنت را بفهمند بايد آن را از كتاب و سنت استنباط و استخراج كنند ، و اگر نتوانستند از امام معصوم كه در فهم حكم خدا از كتاب و سنت عصمت دارد بپرسند ، نظير سيره اى كه معاصرين رسول خدا ( ص ) داشتند ، هر چه را خودشان از كتاب و از كلمات رسول خدا ( ص ) مىفهميدند به همان عمل مىكردند ، و هر جا نمىفهميدند از رسول خدا ( ص ) مىپرسيدند .
پس حكم اولى الامر در اطاعت حكم رسول است ، همانطور كه آيه نيز بر اين دلالت مىكرد ، و حكم تنازع در عصرى كه رسول ( ص ) نيست و اولى الامر هست ، همان حكم تنازع در زمان رسول خدا ( ص ) است ، هم چنان كه آيه مورد بحث و آيات بعدى نيز بر اين معنا دلالت دارد ، به اين معنا كه آيه مورد بحث حكم تنازع در زمان غيبت رسول اللَّه ( ص ) را بيان مىكند ، و آيات بعدى حكم آن را در زمان حضور آن جناب . پس مساله رد تنازع به خدا و رسول كه در آيه آمده مختص به صورتى است كه مؤمنين با يكديگر تنازع كنند ، چون آيه دارد : * ( « فَإِنْ تَنازَعْتُمْ » ) * ، ( اگر شما مؤمنين در بين خود نزاع كرديد ) ، و نفرموده : « فان تنازع اولوا الامر » ، اگر اولى الامر خودشان در بين خود نزاع كردند ، و نيز نفرمود : « فان تنازعوا » ، و معلوم است كه معناى رد به رسول در زمان حضور رسول اللَّه ( ص ) اين است كه از رسول خدا ( ص ) حكم مساله اى كه در آن نزاع كردهاند بپرسند ، و يا خود اگر مىتوانند از كتاب و سنت استنباط نمايند ، و در زمان غيبت آن جناب اين است كه از امام حكم آن را بپرسند و يا اگر مىتوانند خودشان استنباط كنند كه بيانش گذشت ، پس جمله : * ( « فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ . . . » ) * ، آن طور كه اشكال كننده پنداشته كلامى زايد و بى فايده نيست .
پس از همه مطالب گذشته اين معنا به خوبى روشن شد كه مراد از « اولى الامر » رجالى معين از امت است كه حكم هر يك از آنان در وجوب اطاعت حكم رسول اللَّه ( ص ) است ، و اين معنا در عين حال منافات با عموميتى كه به حسب لغت از لفظ اولى الامر فهميده
تفسير الميزان ( فارسي ) — صفحة 639
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٦٣٩