تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فروغ حكمت ( ترجمه وشرح نهاية الحكمه ) ( فارسى ) — صفحة 677

مساهمون:

ص٦٧٧
مىكنند ، و مانند زاويه مجسم كه از احاطهء سطح مخروط كه منتهى به نقطة الرأس است حاصل مىشود ، و نيز زاويه مكعب كه از احاطهء سطوح سه گانه پديد آيد . سخن در اين‌كه زاويه كيف است نه كم ، نظير سخنى است كه درباره كيف بودن شكل گذشت . شيخ الرئيس هيئتى را كه از احاطهء دو سطح از مكعب مثلًا حاصل مىشود و در يك خط با يك‌ديگر تلاقى مىكنند ، زاويه دانسته‌است ؛ چون خواص زاويه بر آن ( هيأت ) منطبق است . شرح در تعريف زاويه مىگويند كه زاويه هيئتى است كه از احاطهء ناقص دو يا چند حد كه در يك نقطه تلاقى مىكنند به وجود مىآيد ، مانند دو خطى كه با يك‌ديگر تلاقى مىكنند و فى المثل زاويهء قائمه را به وجود مىآورند ، كه اصطلاحاً آن را « زاويهء مسطحه » مىنامند . مانند اين شكل . زاويهء مسطحه يا چند حد در يك نقطه تلاقى مىكنند ، مانند هيئت حدود سطوحِ سه گانهء مكعب كه در يك محل تلاقى مىكنند . و زاويهء مُجسمه را پديد مىآورند مانند اين شكل . نقطهء تلاقى سه سطح لازم به ذكر است كه مثال كتاب براى زاويه مسطحه و زاويهء مجسمه به نحو لف و نشر مرتب است . يعنى هيئتى كه از احاطهء دو حد به وجود مىآيد و فىالمثل زاويهء قائمه را به وجود مىآورد . زاويهء مسطحه ناميده مىشود و هيئتى كه از احاطهء چند حد به وجود مىآيد مانند سه سطح مكعب كه در يك نقطه تلاقى مىكنند زاويهء مجسمه