آميختگى هوا با اجسام شفاف ريز به وجود مىآيد ؛ زيرا آن اجسام ريز داراى سطوح مختلف بوده هنگام عبور نور از آن سطوح مختلف ، رنگ سفيد پديد مىآيد ، مانند عبور نور از ذرات ريز برف كه پديد آورندهء رنگ سفيد است . اما رنگ سياه از عدم نفوذ نور به جهت كثافت جسم پديد مىآيد لكن فيزيك جديد عكس مطلب فوق را معتقد است . معاصرين جديد مىگويند رنگها كيفيتهاى خيالى هستند و رنگ سياه معلول نفوذ امواج نور در جسم و عدم انعكاس آن به شبكيه است و رنگ سفيد معلول عدم نفوذ نور در جسم و انعكاس آن به شبكيه است و باقى رنگها حاصل از نفوذ بعضى امواج نور و عدم نفوذ بعضى ديگر آن امواج در جسم مىباشد براى آگاهى بيشتر از نظريات علماى قديم ر . ك : اسفار ، ج 4 ، ص 85 .
تعريف نور و مراد از آن
متن
و من المبصرَات النور . وهو غنىّ عن التعريف . . . وقيل : « إنّه ظهور اللون » .
ترجمه
از جمله كيفهاى مبصر ، نور است كه از تعريف بىنياز است . و بسا در تعريف آن گفتهاند كه نور ، ظاهر بالذات و مُظهر غير است و مقصود از « مُظهر غير » آن است كه اجسام را براى بصر آشكار مىكند . و اگر اظهار غير « مطلق » بود از خواص وجود مىباشد .
در هر حال معروف از مذهب حكما آن است كه نور كيفيتى است قابل ابصار كه در اجسامى كه بالذات نيّر هستند ، و در اجسامى كه مقابل نيّر قرار مىگيرند ، يافت مىشود بدون آن كه نور از جسمى كه بالذات نورانى است به جسمى كه نور را دريافت مىكند انتقال پيدا نمايد . و مقابل نور ، ظلمت است ، تقابل عدم و ملكه . « 1 »
هامش
( 1 ) . راجع به تقابل ظلمت و نور سه عقيده وجود دارد . اشراقيون مىگويند تقابل آن دو تقابل سلب و ايجاب است مشائيون مىگويند تقابل آن دو تقابل عدم و ملكه است . متكلمان مىگويند تقابل آن دو تقابل تضاد است