نمىداد . هنوز درباره نيروى تودههايى كه از محمد على جيناح پشتيبانى مىكردند شك داشت . جيناح هم به نوبه خود تصميم گرفته بود با هرچه در را به روى ادعاهاى مسلمانان مىبست موافقت نكند . كوتاهترين راه را براى رسيدن به موفقيت نهايى ، ايجاد مانع به سر توافق تشخيص داده بود . آگاهى كامل داشت در راهى گام گذاشته است كه از لبهء تيغ برندهتر است ، از ميان خشونت و نابودى مىگذرد . آنگاه هيئت نقشهء داهيانهاى طرح كرد كه مىگويند زاييده ذهن خلاق كريپس بود . دو بخش داشت ؛ يكى بخش طولانى مدت كه متضمن فدراسيون در دو لايه بود . لايهء اول مركب از ايالتهاى هند انگليسى بود كه دولتهاى هندى پس از مذاكره مىتوانستند با يكديگر متحد شوند . لايهء دوم از ايالتهاى منفردى تشكيل مىشد كه مىتوانستند اتحاديههاى فرودستترى از خود به وجود آورند كه هر يك از اين قدرتهاى ايالتى مجاز بود تصميم بگيرند كدام يك از قدرتهاى ايالتى را به اتحاديهء ناحيهاى منتقل كنند . قدرت دولت مركزى از آنچه كريپس در سال 1942 پيشنهاد كرده بود كمتر شده و منحصر بود به امور دفاعى ، خارجه و ارتباطات . با افزودن بر قدرت واحدهاى تشكيلدهنده فدراسيون و كاستن از اقتدار دولت مركزى و وارد كردن مفهوم اتحاديه فرودستتر اميد مىرفت وحشت مسلمانان از تسلط هندوان بر طرف شود و يكپارچگى تمام هندوستان حفظ گردد . هر دو طرف اين نقشه را پذيرفتند . آنگاه به هنگام گفتوگو دربارهء بخش دوم ، يا نقشه ميان دورهاى ، ميانه آنان به هم خورد .
پيشبينى شده بود دولت موقتى تشكيل شود تا مجلس مؤسسانى براى تصويب آنچه مورد توافق واقع شده بود انتخاب كند . مذاكرات بر سر سهميه كرسىهاى وزارتى به بنبست كشيده شد . كنگره هنوز ادعا مىكرد نمايندهء تمام هندوستان است ، بنابراين حق داشت نمايندهاى هم از سوى مسلمانان داشته باشد . مسلم ليگ هم مدعى بود نمايندهء تمام مسلمانان هند است ، بنابراين حق انتخاب نمايندگان مسلمان را در انحصار خود مىدانست .
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 324
مساهمون: روميلا تاپار
ص٣٢٤