اتمى بر روى هيروشيما و ناكازاكى جنگ با ژاپن ، زودتر از آنچه تصور مىشد ، پايان يافت . در اين شرايط تصميم گرفته شد نيروهاى احزاب را با وسيلهء انتخابات ايالتى و مركزى ، كه از آغاز جنگ انجام نشده بود ، آزمايش كنند .
شش ماه طول كشيد تا دستگاه كند انتخابات به كار افتاد . تصميم درست بود اما در شرايط موجود فرصت لازم فراهم نبود . تنش فزاينده بر دادگاه سران ارتش آزادىبخش ، كه مىبايست در ماه پاييز در قلعه سرخ دهلى برگزار شود ، متمركز شد ، و شورش كوتاه مدت نيروى دريايى هند در ماه فوريه را به دنبال آورد . در مورد دادگاه بالا سران كنگره حداكثر استفاده سياسى را بردند ، اما در مورد شورش نيروى دريايى ، كه حاصل تندروىهاى خودجوش جوانان پرشور بود ، شرمنده شده كوشيدند آن را نفى و منع كنند . رهبران شورشى شكايت كردند كه پيشوايان نهضت مقاومت ملى به آنان خيانت كردهاند . حال بزرگان كنگره دچار اين بيم و هراس شدند كه مبادا پيش از آنكه زمام امور را به دست گيرند هرج و مرج در كشور فراگير شود .
انتخابات دو نكته را كاملا روشن ساخت . در ضمن اين كه كنگره در هندوستان هندوها صاحب اكثريت مطلق بود ، مسلم ليگ نيز به همان اندازه مورد تاييد رأىدهندگان مسلمان بود . فرضيه دولت آقاى جيناح با زبان سياسى بيان شده بود . اگر كنگره مىتوانست هر پيشنهاد انگليسها را كه كمتر از استقلال كامل بود رد كند ، مسلم ليگ نيز توانايى آن را داشت كه هرگونه پيشنهادى از سوى كنگره ، كه شامل تقسيم شبه قاره نمىشد ، را نپذيرد . در معادله روابط قدرتهاى موجود دگرگونى سومى نيز رخ داد كه اهميت حياتى داشت . در اثناى اين ماهها توانايى انگليسىها بر تحميل راهحلى بر يكى از طرفين يا حتى حفظ وضع موجود به شدت كاهش يافت . برخورد كهن كه « از بيرون حفاظ معركه را نظاره مىكنيم تا دو طرف ناچار به توافق برسند » ديگر كارساز نبود . زيرا نه نيروى فيزيكى و نه نيروى اراده و نه اعتقاد اخلاقى براى پاسدارى از حفاظ وجود نداشت . انتخابات انگلستان نشان داده
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 321
مساهمون: روميلا تاپار
ص٣٢١