دقت انتخاب شده ، لباسهاىتر و تميز دوخته شده ، به دست استادترين خياطهاى لندن ، كه در پشت آن اراده و اعصابى فولادين و مهارت فوق العاده در شگردهاى سياسى و قدرت ايجاد حس فداكارى و اعمال نظم و توانايى برابر با گاندى در برانگيختن تودهها ، پنهان بود . شگفتآور اين است كه به زبان اردو نمىتوانست تكلم كند اما توانايى داشت جماعات مسلمانان را به حركت آورد . دو نفر آخرى انگليسى بودند . هيكل چهارشانه ويول كه حكايت از سربازى مىكرد انديشمند ، با قدرت تفكر بيش از متعارف و نهايت حسن نيت كه بيشتر اوقات آنچه را با پيشقدمى و ابتكار به دست آورده بود در اثر سكوت از دست مىداد . با مباحثههاى ديالكتيكى سياستهاى روز بيگانه بود ، اما احترام همگان را به خود جلب كرده بود . مورد تحسين مولانا آزاد بود . نفر پنجم لرد مونت باتن بود كه هنوز به هند نيامده بود و آنگاه كه به عنوان جانشين ويول به هند آمد معلوم شد كه درست نقطهء مقابل اوست .
درخشان ، مطمئن به خود ، پرحرف ، نابغه ، شجاع و استاد در تنه زدن و هل دادن . با شخصيت خودش و وابستگى نزديك به خاندان سلطنتى همه را خيره كرده بود . در ميان كمحرفى احتياطآميز ويول و فعاليت شتابزده مونت باتن تفاوت چندانى وجود نداشت . گفتوگو بر حول اين محور مىچرخيد كه آيا سرعت توافق آخرى منجر به فاجعهاى بزرگتر از مصيبتى كه مىخواستند مانع آن شود نخواهد شد ؟
دولت لندن دست به اقدام زد . هيئتى به رياست لرد پتيك لارنس « 1 » و عضويت سر استفورد كريپس و آقاى ا . وى . الكساندر « 2 » در ماه اپريل سال 1946 به دهلى آمد . هدف اين بود كه از يك سو يكپارچگى هندوستان حفظ شود و از سوى ديگر نگرانىهاى مسلمانان بر طرف گردد . ديرى نپاييد متوجه شدند دو طرف در موضعهاى خود سخت ايستادگى مىكنند . كنگره به هيچگونه موافقتى كه راه را براى جدايى پاكستان هموار سازد راضى نمىشد ، و تن در
هامش
( 1 ) .Lord Pethick - Lawrance( 2 ) .A . V . Alexander