اندكاندك باعث غيظ و خشم شد تا جايى كه كارد به استخوان رسيد . در آغاز هرگونه مخالفت با دولت متوقف شد ، همگان از مقررات و شرايط جنگ پشتيبانى كردند . يك ميليون و دويست هزار نفر بسيج شدند . از اين عده هشتصد هزار نفر سرباز و رزمنده بودند . يكصد ميليون ليره بلاعوض به انگلستان پرداخت شد . سالانه 20 الى 30 ميليون ليره به هزينههاى جنگى كمك شد . وظيفه دفاع از هند را خود هنديان برعهده گرفتند تا جايى كه مدتها تعداد سربازان انگليس مقيم هند به رقم ناچيز 15000 نفر تقليل يافت .
با گذشت زمان علاوه بر افتخارات جنگى سيه روزىهاى ناشى از جنگ نيز ظاهر شد . پس از هيجان پياده شدن ارتش هند در فرانسه ، زمستان پيش آمد كه سربازان هندى مىبايست در خندقهاى جبهه بگذارنند . سرباز هندى هيچگونه آمادگى براى مقابله با سرما و سختى آن را نداشت . پاسدارى دراز مدت از آبراهه سوئز ، پيش رفت و آنگاه عقبنشينى در عراق و رسوايى سوء مديريت جنگ در آنجا . روستايى هندى ، اروپاى كثيف و چرك را در لباسهاى مندرس زمستانى ديد . از آنچه ديد بيزار و مشمئز شد . در خود هند فعاليت اقتصادى مختصر رونقى گرفت ، اما فرصت توسعه صنعتى عمدتا از دست رفت . در سال 1916 بود كه در اثر فشار لندن كميسيونى برگزيده شد تا نخستين گامهاى برنامهريزى اقتصادى را توصيه كند . اين مقدمهاى بود بر استقلال اقتصادى هند اما سودمندىهاى آن در سالها پس از پايان جنگ به دست آمد . نبرد زيردريايىهاى آلمان عليه انگلستان موجب افزايش تقاضا براى گندم شد كه به بالا رفتن قيمتها و قحطى انجاميد . نياز پيوسته به نيروى انسانى چنان بر شدت فعاليت مأموران استخدام افزود كه در پارهاى از نقاط پنجاب تعهد خدمت كردن اجبارى شد . جنگ با تركيه كه سلطان آن براى ميليونها مسلمان خليفه اسلام و رهبر مسلمانان جهان شمرده مىشد موجب تيره شدن رابطه با مسلمانان هند گرديد . دست آخر هم مرض مسرى انفلوانزا
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 253
مساهمون: روميلا تاپار
ص٢٥٣