براى گروگان گرفتن شخص نايب السلطنه انگليسى تبار هند بود . لرد ريپون متوجه شد دستگاه ادارى تحت امر او با مخالفان هم قدم و هم صدا است . اگر اشخاصى با شخصيت كلايو يا دلهوزى يا ايروين نايب السلطنه بودند با اعمال قدرت قانون را اجرا كرده و حرف خود را بر كرسى مىنشاندند . اما لرد ريپون دچار ترديد و دودلى بود ، و ناچار راضى به سازش شد . در نتيجه موجبات نارضايى هر دو طرف را فراهم آورد . اروپاييان پرچم نژادپرستى را برافراشته بودند . الگوى تبليغات خشن سياسى پياده شد . براى طبقهء متوسط در حال شكلگيرى كه تازه با مفهوم ميهن و ميهنپرستى آشنا شده بود اين مسئله جنبه حياتى پيدا كرد . اولين نشست كنگره ملى هنديان در دسامبر سال 1885 در بمبئى برگزار شد .
كنگره در آغاز تشكيلاتى ساده و ناچيز داشت . در نخستين اجلاس آن تنها هفتاد نماينده شركت كردند . اما از همان ابتدا كانونى شد براى اعتقادات و نظرات سياسى طبقهء متوسط تازه پيدا شده . به سال 1900 ميلادى كه مىرسيم تشكيلات آن تمام شبه قاره هند را فراگرفته بود . يكيك اعضاء مترقى طبقهء متوسط آن را سخنگوى خود و مظهر آرزوها و الهامات خود مىدانستند .
پشتيبانان كنگره عمدتا اهل حرفههايى از قبيل معلمى ، وكيل دادگسترى و چند نفرى از بازرگانان بمبئى و زمينداران بنگالى بودند . بسيارى از كارمندان ادارى هندىتبار نسبت به آن علاقمند بوده و جمعى از آنان ، پس از بازنشستگى ، به آن پيوستند . در آغاز تعدادى از انگليسيان نيز از آن حمايت مىكردند ، مانند ا . او . هوم ، « 1 » از كارمندان عالى رتبه بازنشسته ادارى ، كه از اعضاى مؤسس آن بود و سه نفر ديگر كه تا سال 1900 به رياست سالانه كنگره انتخاب شدند . نايب السلطنه دوفرين در آغاز با احتياط آن را تاييد كرد .
در اوايل اعلاميههاى كنگره حكايت از وفادارى و اظهار قدردانى نسبت به
هامش
( 1 ) .A . O . Home