كيفيت زمين ميان يك سوم تا يك ششم تثبيت شد . مالياتهاى بازرگانى عبارت بود از مالياتها ، عوارض و حقوق گمركى و اشياى مصنوع بازرگانى كه روى هم رقم عمدهاى مىشد . مانند ماليات بر مستغلات كه آن نيز رقم قابل ملاحظهاى بود . آنها كه شغلهاى غير زراعى داشتند مىبايست ماليات شغلى بپردازند . مالكان كارگاههاى خصوصى ماليات صنعتى مىپرداختند . عوارض مخصوص ازدواج و ديگر عوارضى كه براى نيازهاى معابد پرداخت مىشد ازجمله مالياتهاى اجتماعى محسوب مىشد . براى نگاهدارى دژها و پادگانها ، هرچند يكبار ، ماليات مخصوص گرفته مىشد . يكى ديگر از منابع درآمد دولت جريمههاى قانونى بود . سرانجام براى اجراى طرحهاى همگانى مانند بناى مخازن بزرگ آبيارى از مردم بيگارى گرفته مىشد .
روستاها عمدتا خودكفا و با يكديگر بىارتباط بودند . تبديل محصولات در محل بر شدت انزواى روستاها مىافزود . مثلا از نيشكرى كه در روستا به عمل مىآمد ، تنها در كارگاه همان روستا يا روستاى مشخص مجاور مىشد شكر گرفت . حمل آن به نقطهء ديگر نه تنها قدغن بود كه حرام نيز دانسته مىشد . اما يك رويداد انزواى روستا را درهم مىشكست و آن بازارهاى محلى بود . اينگونه بازارها به فراوانى تشكيل مىشد و در آنها نه تنها اجناس و كالاها را با يكديگر مبادله مىكردند بلكه وسيلهاى بود براى ايجاد تماس ميان روستائيان و مردم شهرها .
سنت آشناى شوراهاى روستايى در روستاهاى متعلق به برهمنها ، برهماديا ، حفظ شده بود . در ديگر روستاها شوراها در حال انحلال بودند . با انتقال قدرت به دست صاحبان اقطاع جايى براى شوراى روستا باقى نمانده بود . همانند شمال هند پايبندى و وفادارى به مقررات كاستى قوىتر از اعتنا و توجه به شرايط سياسى محل شده بود . اين امر نيز از قدرت زارعان مىكاست و بر توانايى فئودالها مىافزود . معبد و ماتا و كسانى كه به آنان زمين واگذار شده بود در عمل صاحبان زمين بودند . كسانى كه روى زمين كار مىكردند يا
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 443
مساهمون: روميلا تاپار
ص٤٤٣