زمين به او پرداخت مىشود ، چنين مىكند . اين امر در ماه سپتامبر در نه روزى كه جشن دارند اتفاق مىافتد . در اين نه روز است كه شاه اجاره تمام سرزمين را دريافت مىدارد ؛ زيرا همانطور كه گفته شد تمام زمينهاى كشور متعلق به سلطان است و نجبا اين زمينها را به نمايندگى او اداره مىكنند . آنان زمين را به كشتكاران واگذار مىكنند كه نه دهم عوايد خود را به ارباب مىدهند و رعايا از خود زمين ندارند زيرا تمام زمينها از آن سلطان است « 1 » .
با اين ترتيب كه زمين را به كسى واگذار كنند كه بيش از ديگران بپردازد ، نيز آشنا بودند و اين ترتيب تنها در مورد زمينهاى زراعتى معمول نبود بلكه شامل مكانهايى كه ارزش بازرگانى داشت نيز مىشد . مثلا در اطراف دروازهء ويجاياناگارا ، كه بازرگانان در آنجا جمع مىشدند . نونيز در اين باره مىگويد :
. . . از اين دروازه بود كه همهء كالاها مىبايست وارد هردو شهر شده زيرا براى ورود به شهر بيسناگار راه ديگرى وجود ندارد . تمام راهها به آنجا ختم مىشود . هر سال اين دروازه را دروازه هزار پارداوس اجاره مىدهند . هيچكس نمىتواند از اين دروازه بگذرد مگر آنچه را كه اجاره كار مىخواهد بپردازد . خواه اهل محل باشد يا بيگانه . در اين دو شهر هيچگونه كالايى توليد نمىشود . همهچيز بايد به آنجا آورده شود آنهم با ارابههايى كه گاو آنها را مىكشد . هر روز از اين دروازه دو هزار گاو مىگذرد و از بابت هر گاو بايد سه وينتى پرداخت مگر براى گاوهايى كه شاخ ندارند و هرگز در هيچيك از نواحى كشور چيزى نبايد بپردازند . « 2 »
درآمد ملى از محل انواع گوناگون مالياتها تأمين مىشد . باوجود درآمدهاى بازرگانى بزرگترين منبع درآمد ماليات ارضى بود . در سلطنت كريشناديوا اراضى بادقت مساحى و ماليات آن برآورد شده بود . ماليات زمين بسته به
هامش
( 1 ) .Fernao Nuniz , Transl . Sewell . A . Forgotten Empire pp 373 - 4 .( 2 ) . همان مأخذ .