موجب مهاجرت رهبانان جينى علاقهمند به نقاشى به مراكز كيش جينى در مغرب هند شده بوده است . بهجاى نقاشى روى ديوار ، تصوير كردن نسخههاى ساخته شده از برگ نخل رواج يافت . از سدهء نهم تا دوازدهم در بنگال و بيهار رسم شد تا نسخههاى خطى بودائيان را نيز با مينياتور مصور كنند . اما اين مينياتورها سبكى ديگر داشت و بيشتر به نقاشىهاى ديوارى دكن شباهت دارند تا نقاشىهاى ديوارى جنوب هند . كتابخانهء نالاندا در اثناى حملهء تركها نابود شد و تعداد اندكى از اين نسخهها كه سالم ماندند در نپال حفظ شدند . از نظر اسلوب كار شباهتى به مينياتور جينىهاى مغرب هند ندارند . استفاده از تصوير در نسخ خطى شايد به كاسته شدن از شدت عادات سختگيرانه جينىها بىارتباط نباشد ؛ گامى كه لابد در جهت همراه شدن با مقتضيات زمان برداشته شده بود .
نياز به حفظ آثار مقدس كيش جينى موجب شد تا مقدار هنگفتى از متون كهن بازنويسى شده و نسخههاى نوينى از روى نسخ قديمى كتابت شود .
برگهاى نخل دراز و باريك بودند . هنرمند ناچار بود تصويرى را كه روى آن مىكشيد در مربع كوچكى جاى دهد كه خود سبب مىشد تا پيكرهاى نقاشى شده كوتاه بنمايند . در سدهء پانزدهم در مينياتورهاى نقاشى شدهء جينى دو تغيير عمده روى داد . بازرگانان عرب كاغذ را به مغرب هند آورده بودند و حال نسخههاى جينى روى كاغذ نوشته مىشد . بنابراين ابعاد صفحات نسخهها كه تابهحال دراز و باريك بود عوض شد و بهصورت مستطيل پهن درآمد و سطح وسيعترى در اختيار هنرمند قرار گرفت . ديگر لازم نبود كه پيكرها كوتاه باشند و امكان بهتر تصوير كردن زمينهء تصوير فراهم آمد .
نسخهنويسان نقاشى نمىكردهاند و احتمال مىرود نقاشهاى حرفهاى مسئول مصور كردن نسخهها بودهاند .
تركها مسبب نوآورى دوم بودند . در اثناى كوشش براى نشر فرهنگ ايرانى در شمال هند ، تركها نمونههاى نسخههاى مصور فارسى را كه توسط
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 423
مساهمون: روميلا تاپار
ص٤٢٣