منصفانه بود . اما اگر سال بد مىشد و محصول كافى نبود ، زارعان و روستائيان دچار تنگدستى و فقر مىشدند .
هدف علاء الدين از اصلاحات اين بود كه اطمينان يابد درآمدهاى اضافى نصيب خزانهدارى مىشود و نه آنكه سرازير جيب اقطاعداران مىشود .
اقطاعداران اجازه نداشتند كه اضافه بر آنچه مقرر شده بود ، ماليات يا عوارض از روستائيان دريافت دارند . براى كاستن از امكان اينكه اشراف و امرا به گونهاى فعالانه به مخالفت برخيزند ، آشاميدن مشروبات الكلى را ممنوع ساخت ؛ زيرا نطفهء شورش و طغيان در مجالس خصوصى بادهنوشى بسته مىشد . همچنين براى جلوگيرى از وصلتهاى سياسى ، كسباجازه از سلطان ، براى ازدواج در ميان امرا و اشراف اجبارى شد . طبيعى است لازمهء اجراى مقرراتى از اين دست وجود دستگاه كسب خبر و جاسوسى با كفايت بود .
براى تقويت نيروهاى مسلح واجب بود بر درآمدهاى حكومت افزوده شود . براى جلوگيرى از حملات مغولها و راجپوتها و ادامهء لشكركشى به دكن نيز به نيروى مسلح حاضر به خدمت قوى نياز بود . نگاهدارى چنين ارتشى مستلزم درآمد اضافى كافى بود . از ترس اينكه مبادا سياستهاى جديد كشاورزى مشكلاتى پيشبينى نشده ايجاد كنند ، علاء الدين كوشش كرد تا قيمت تقريبى تمام كالاها را در سرتاسر بازار تعديل كند . مصرف غلات را جيرهبندى و قيمت آن را تثبيت كرد . خريدوفروش قماش و پارچههاى اعلا را محدود ساخت . اما اين تعديل قيمتها تنها در دهلى و نواحى اطراف آن عملى بود . در اينجا بود كه نظارت بر حملونقل و عرضه و قيمت كالاها ممكن بود و مىشد متخلفان را مجازات كرد .
مغولها تا سال 1306 به تهديد شمال هند و ايجاد مخمصه براى سلطان ادامه دادند . در اين مقطع زمانى بهعلت بروز ناآرامىها در ماوراء النهر ناچار از مراجعت به آسياى مركزى شدند . در اين اثنا ، علاء الدين در گجرات و
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 368
مساهمون: روميلا تاپار
ص٣٦٨