نگاهدارى و مواظبت از معابد را مىتوان با هريك از مؤسسات بزرگ امروزى مقايسه كرد . معبد تنجور كه شايد ثروتمندترين معابد آن روزگار بود ، سالانه تقريبا 500 پوند طلا و 250 پوند سنگهاى قيمتى و 600 پوند نقره درآمد داشت كه از محل نفقات و نذورات به دست مىآمد . علاوه بر اين ، درآمد صدها روستا نيز به معبد تعلق داشت . به عنوان مزدبگير متجاوز از 400 زن مغنى و 212 نفر خادم و 57 نفر مطرب و قارى داشت . علاوه بر اينها چندين صد نفر روحانى نيز در معبد بودند كه مخارج آنان نيز تأمين مىشد .
اين همه هزينهها اولياى معابد را مجبور ساخته بود كه درآمدهاى تازه براى معبد دستوپا كنند . در اين راستا معبد در سوداهاى گوناگون سرمايهگذارى مىكرد و به عنوان مؤسسهء مالى به شوراهاى روستاها و ديگر ادارات وام مىداد و نرخ معمولى بهره را كه 12 درصد در سال بود ، وصول مىكرد . در اين زمينه معابد از سنتهاى ديرها و صومعههاى ثروتمندتر پيروى مىكردند .
در روزگار چولاها اغلب معبدها ، تعدادى ديواداسيس ( كنيزهاى ايزدان ) داشتند . در آغاز اينان گروهى از خادمههاى مقدس بودند كه مانند باكرههاى وستال رومى از هنگام تولد يا كودكى وقف معبد شده بودند . از ميان اين كنيزان آنان كه استعداد بيشتر داشتند ، برگزيده مىشدند تا پس از آموزشهاى بسيار دشوار رقاصهء « بهاراتا ناتيام » ( هنوز هم پارهاى از ماهرترين رقاصان هندى از بازماندگان بهاراتا ناتيامها هستند ) بشوند . اما از اين ترتيبات سوء استفاده شد و سرانجام بسيارى از اين دواداسيسهاى معابد به روسپىگرى وادار شدند و پولى كه از مشتريان مىگرفتند ، به دست مسئولان معبد مىرسيد ؛ برعكس رقاصههاى شهرى كه اغلب زنانى صاحب كمال بودند و مورد احترام قرار مىگرفتند . اينگونه زنان و خانمهاى طبقات مرفه از نوعى آزادى برخوردار بودند و مىتوانستند به مقدار زياد محدوديتهايى كه عموما بر زنان تحميل مىشد ناديده بگيرند . اكثريت قريب به اتفاق زنان مجبور بودند در خانه يا در مزارع كار كنند .
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 285
مساهمون: روميلا تاپار
ص٢٨٥