نتوانست نواحى شمالى را براى مدتى دراز در تصرف خود نگاه دارد . همان وضع سامودراكوپتا ، به هنگام حمله به جنوب در هفتصد سال قبل ، از نو تكرار شد .
درآن سوى درياها ، جنگهاى راجندرا كه هم نيروى زمينى و هم نيروى دريايى او در حمله به سلطاننشين شيرى ويجايا شركت جستند ، حتى از اين هم جاه طلبانهتر بود . مىگويند انگيزهء اين اقدام ميل به كشورگشايى در آن سوى درياها بوده است . اما لازمهء اين مدعا اين بود كه هندوستان پس از جنگ به استثمار اراضى اشغال شده بپردازد و سرزمينهاى بيشترى را در اعماق سرزمينهاى جنوب شرقى آسيا اشغال كند . چون چنين اتفاقى روى نداد شايد قصد از جنگ حفظ منافع و جلوگيرى از دخالت در آن بازرگانى بوده است . در سدهء دهم بازرگانى ميان چين و هندوستان كاملا گسترده شده بود . كشتىها در درياهايى كه تحت تسلط كشور سلطنتى « شيرى ويجايا » بود رفتوآمد مىكردند . زمامداران اين كشور دريافته بودند اگر تجارت هند و چين در شيرى ويجايا پايان بگيرد ، تا بازرگانان محل كالاها را به مقصد نهايى برسانند ، سود بيشترى حاصل خواهد شد . بازرگانان هندى مقيم آنجا مورد تهديد و آزار قرار گرفتند و اين مطلب موجب خشم سلطان چولا شد كه به احتمال زياد در اين بازرگانى سرمايهگذارى كرده بود . در نتيجه به شيرى ويجايا حمله برد . شيرى ويجايا حق داشت كه بخواهد در بازرگانى چين - هند دخالت كرده ، صاحب سهم شود . اما نيروى نظامى موضوع را فيصله داد . حمله موفقيتآميز بود و تعدادى از نقاط استراتژيك در طول تنگه ملوكا به تصرف نيروهاى چولا درآمد و ناوها و بازرگانان هندى با آسودگىخاطر از نواحى متعلق به شيرى ويجايا رفتوآمد كردند .
توجه جانشينان راجندراى اول معطوف به كشمكشهاى داخل شبه جزيره شده و آتش جنگ برسر تصرف ايالت ونگى از نو شعلهور گرديد .
همان الگوى پيشين حملههاى برقآسا به متصرفات يكديگر ازسرگرفته
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 266
مساهمون: روميلا تاپار
ص٢٦٦