دوراسامودرا ( ميسور ) بود . چولاها در روزهاى آخر فرمانروايى ، در اثر حملات هويسالاها و پاندياها ضعيف شده بودند .
اهميت يافتن جنوب تنها ناشى از نيرومندى چولاها نبود . بايد به خاطر داشت كه هم در اين دوره بود كه فرهنگ تاميل تبلور يافت . در اين دوره در تمام زمينهها ، خواه اجتماعى يا دينى يا هنرهاى ظريفه ، معيارهايى وضع شد كه جنبهء كلاسيك پيدا كرد و بر الگوى زندگى در جنوب اثر عميق گذاشت و بر ديگر معيارها و استانداردهاى اجتماعى نواحى جنوب هند اثر خود را تحميل كرد ( هرچند كه مثلا در دكن غربى اين تأثير بيش از دورهء فرمانروايى چولاها دوام نياورد ) . در همين دوره بود كه فرهنگ چولا در جنوبشرقى آسيا رخنه كرد و مداخلهء سياسى و بازرگانى جنوب هند در اين ناحيه به چنان درجه از فعاليت رسيد كه هرگز سابقه نداشت .
چولاها از سدهء اول ميلادى به عنوان رؤساى قبايل در تاميل - ناد فرمانروايى كرده بودند . در اواسط سدهء نهم يكى از آنان ناحيهء تنجور ( در مركز تاميل - ناد ) را تصرف كرد و اعلام داشت كه فرمانرواى كشورى مستقل است . آنگاه براى تثبيت موقعيت خود مدعى شد كه تبار او از نژاد آفتاب است . در سال 907 ميلادى نخستين فرمانرواى بااهميت سلسلهء چولا پارانتاكاى اول به قدرت رسيد و تقريبا نيم قرن فرمانروايى كرد . با لشكركشى عليه پاندياها و تصرف پايتخت آنان ، مادوراى ، مرزهاى جنوبى خود را تضمين كرد . با سيلان ، كه روابط نزديك و دوستانه با پاندياها داشت ، اصطكاك پيدا كرد و كشمكش ميان سيلان و تاميل - ناد ، كه چندين دهه ادامه داشت ، آغاز گرديد . در اواخر فرمانروايى پارانتاكا آتش جنگ با راشتراكوتاها روشن شد . چولاها نواحى شمالى سرزمينهاى خود را ، كه اخيرا تصرف كرده بودند ، از دست دادند . سپس سى سال فرمانروايان ضعيف و ناتوان بر تخت سلطنت چولا نشستند و قدرت آنها افول كرد تا آنكه دوباره ورق برگشت . راشتراكوتاها مورد حملهء چالوكياها ، كه باجگذاران سابق و
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 264
مساهمون: روميلا تاپار
ص٢٦٤