مئوريان ، به صورت ملوك الطوايفى اداره مىشد . براى پى بردن به علتهاى اين وضع بايد به تحليل بعضى از تشكيلات و بنيادهاى آن عصر پرداخت .
شاهان كوپتا القاب بلندبالا برخود مىنهادند . مانند « شاه بزرگ شاهان » ، « عالىترين ارباب » و غيره . در مورد فرمانروايان اخير كوپتا اين القاب اغراقهاى توخالى بود . كسانى را كه مدعى اين القاب بودند ، نمىشد با سلاطين اوليه كوپتا مقايسه كرد . قدرت سياسى آنان تنها به درهء رود گنگ محدود بود كه تحت تسلط مستقيم كوپتاها اداره مىشد . سلسله مراتب ادارى ظاهرا به عصر مئوريان شباهت داشت . شاه مركز قدرت ادارى بود و وليعهد او را در انجام وظايف يارى مىداد . ديگر شاهزادگان به عنوان نايب السلطنهء ايالات منصوب مىشدند . وزرا و مشاوران ، شاه را در انجام امور كمك مىكردند . هر ايالتى ( دشه « 1 » يا بهوكتى ) به تعدادى بخش ( پرادشه يا ويشايه ) تقسيم مىشد . هر بخشى دفاتر ادارى خود را داشت . تصميمات ، خواه مربوط به سياستگذارىهاى كلى يا موارد خاص ، معمولا در محل گرفته مىشد . مگر اينكه بهگونهاى بر سياستها يا اوامر قدرت مركزى اثر مىگذاشت .
صاحبمنصبان مأمور بخشها ( ايوكته ) « 2 » و مأمور عالىتر ايالتى ( با لقب كوماراماتيه « 3 » ) رابط ميان دستگاه ادارى محلى و مركز بودند . تفاوت بارز ميان تشكيلات ادارى مئوريان و كوپتاها در همينجا بود . اگر آشوكا اصرار مىورزيد كه از كليهء اعمال كوچكترين مأمور دولت در هربخش آگاهى داشته باشد ، كوپتاها راضى بودند تا اطلاع از اين قبيل جزئيات برعهدهء ايوكتهها و كوماراماتيهها باشد .
روستاها را شوراهاى روستايى متشكل از كدخدا و ريشسفيدان روستا اداره مىكردند . تمايل بر اين بود كه دستگاههاى ادارى نمايندهء نفوذها و
هامش
( 1 ) .Desha( 2 ) .Ayukta( 3 ) .Kumaramatya