اصول دمّه براى تمام اعضاى هريك از فرقههاى مذهبى قابل قبول بود .
در تدوين دمّه تعاريف و قوانين و قواعد به كار نرفته بود . ظاهرا از روى تعمد جزئيات آن را مبهم گذارده و به اشاره به روشهاى كلى ، كه براى شكل دادن به رفتار عمومى لازم بود ، اكتفا شده بود . چون پاى اصول بنيادين به ميان مىآمد آشوكا بيش از هرچيز بر تساهل و مدارا تكيه مىورزيد . از ديدگاه او مدارا بر دونوع بود : مدارا با يك يك افراد مردم و مدارا با باورها و انديشهها .
در تعريف مدارا مىگويد :
ملاحظهء بردگان و خدمتگزاران را كردن ، اطاعت از پدر و مادر ، گذشت و سخاوت نسبت به دوستان ، آشنايان ، بستگان و نسبت به روحانيون و راهبها . محبوب ايزدان هديه دادن افتخارات را آنچنان با اهميت نمىداند كه پيشرفت و نيكبختى تمام فرقهها را . نكتهء اساسى تسلط بر كلام و گفتهء خويش است تا در مواقع نامناسب از مدح فرقهء خود و مذمتگويى از ديگر فرقهها اجتناب ورزد . . . در هر موردى فرد بايد به نظر و عقيدهء ديگران احترام نهد تا اينكه با اتخاذ چنين روشى بر نفوذ عقيده خود بيفزايد و از نظرات ديگر مردمان سود برد . حالآنكه اگر سواى اين كند از نفوذ فرقهء خود مىكاهد و ديگران را آزار مىرساند . . .
بنابراين به همدلى توصيه مىشود تا اينكه مردم از اصول عقايد يكديگر آگاه شوند .
مراد از اين تقاضا و درخواست كاستن از اختلاف عقايد بود تا همگان از سود يكسانى برخوردار شوند . اما مىتوان استدلال كرد براى حصول مدارا بهترين طريق اظهار آشكار و آزادانهء اختلاف عقايد و اعتراف به وجود اين اختلافات و در ضمن تحمل اينهاست . پردهپوشى اختلافات تنها موجب ازدياد و پنهان كردن تنشهاى موجود مىشود . ترديد هست كه نكند آشوكا از به هيجان آمدن مردم به علت اختلاف عقايد هراس و وحشت داشته است .
وى تشكيل جلسات و برپايى جشنها را ممنوع مىكند ؛ منعى كه احتمالا
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 114
مساهمون: روميلا تاپار
ص١١٤