انواع درآمدها بود . هر روستا مأمورى به عنوان كدخدا داشت كه در برابر حسابدار و مأمور وصول ماليات جوابگو بود . كارمندان سطح ادارى روستا به عنوان دستمزد بخشى از ماليات را دريافت مىكردند يا مقدارى زمين به آنان واگذار مىشد .
ادارهء شهرها سلسله مراتب جداگانه داشت . كلانتر شهر مأمور حفظ امنيت و پاكيزگى شهر بود . بناهاى شهرى معمولا از چوب ساخته شده بود .
بنابراين ناچار بودند براى جلوگيرى از آتشسوزى تمهيداتى بينديشند .
كلانتر شهر را حسابدار و مأمور وصول در انجام وظايف يارى مىدادند .
وظايف اينان همانند وظايف همتاهاى روستايى آنان بود . مگاستانس ، با ذكر جزئيات ، چگونگى ادارهء شهر پتيلىپوترا را وصف كرده است : « شهر را سى نفر مأمور كه به شش كميتهء پنج نفرى تقسيم شده بودند اداره مىكردند .
هريك از كميتهها يكى از وظايف زيرين را سرپرستى مىكرد : مسائل مربوط به صنايع و پيشهها ، مسائل مربوط به رفاه بيگانگان ، ثبت و ضبط تولدها و مرگها ، مسائل مربوط به داد و ستد و بازرگانى ، سرپرستى حراج عمومى كالاهاى توليدى و سرانجام جمعآورى ماليات اشياى به فروش رفته ( كه معمولا يكدهم قيمت فروش بود ) .
يكى از خصوصيات عمده ادارى مئوريان دستگاه كسب خبر و جاسوسى بود . در ارتاشسترا مكرر توصيه شده كه براى ادارهء امور از جاسوس استفاده شود . توصيه مىكند كه اينان بايد در پشت نقابها وظيفهء خود را انجام دهند :
تارك دنياها ، خانهداران ، بازرگانان ، مرتاضان ، دانشجويان ، زنان واسطه ، فاحشهها . روشهاى جاسوسى معمولا در مركز اتخاذ مىشد اما براى رفع نيازهاى محل اجازهء ابتكار داده مىشد . آشوكا نيز به مأموران كسب خبر ، كه معمولا او را از افكار عمومى باخبر مىكردند ، اشاره مىكند . اين يكى از راههايى بود كه شاه از آنچه در دوردستترين بخشهاى شاهنشاهى مىگذشت ، آگاه مىشد . امرى كه براى حكومت مئوريايى ضرورت داشت .
تاريخ هند ( فارسى ) — صفحة 110
مساهمون: روميلا تاپار
ص١١٠