فقط به قصد تسخير سرزمين ما حركت نكرده است و پس از مطيع كردن ما شما را از اين سرنوشت معاف نخواهد گذارد » ( كتاب چهارم - بند 118 ) . اين گفتار نمايندگان سكاها پيام فرستادگان آتن را خطاب بساكنان شهرهائى بخاطر ميآورد كه تصور ميكردهاند لشكركشى پادشاه هخامنشى منحصرا به قصد تسخير آتن انجام گرفته ( كتاب نهم - بند 11 ) .
در جاى ديگر از قول سران مجاور اقوام سكائى خطاب بفرستادگان سكاها چنين نقل شده است : « اگر شما قبلا بپارسها اهانت نكرده بوديد و در مخاصمه پيش قدم نشده بوديد آنچه را كه امروز از ما تقاضا داريد تقاضائى منصفانه تلقى مينموديم و دعوت شما را مىپذيرفتيم و با شما همدردى ميكرديم . ولى اكنون . . . » ( بند 119 از كتاب چهارم ) .
نظير اين گفتار را از خلال عبارات سرزنشآميز نمايندگان سپارت در پاسخ فرستادهگان آتن ميتوان مشاهده كرد : « اين شما بوديد كه اين جنك را عليرغم ما شعلهور كرديد .
در ابتداى كار اين جنك فقط بشما مربوط بود ولى اكنون بسراسر يونان سرايت كرده است » ( كتاب هشتم - بند 42 ) .
اين عبارات مشابه كه مؤلف در دو جاى مختلف از مجموعهء آثار خود از قول فرستادگان سكاها و اهالى آتن نقل كرده بعقيده برخى از مورخين دليل كافى بر عدم تطبيق آن با واقعيت و الهام آن از نيروى خلاقه تخيل مؤلف است . اگر اين فرض را قبول كنيم بايد تصديق كرد كه قسمتهاى مهمى از قسمت اول از كتاب چهارم هردوت مانند بسيارى از قسمتهاى ديگر كتابهاى او جنبه افسانه داشته و صرفا زاده تخيل و ابتكار مؤلف بوده است .
برخى از مورخان عقيده دارند كه يكى از موجبات اطاله كلام هردوت در اين باره آن بوده است كه مؤلف كوشيده است حتى الامكان اطلاعات پراكندهاى را كه پيرامون اقوام و ملل ساكن حوالى كشور سكاها بدست آورده است به نحوى ضمن بيان مطالب بر خواننده آشكار كند و براى اجراى اين منظور هرجا كه توانسته است بمناسبتى قسمتى از اين اطلاعات را با حوادث تطبيق دهد از نقل آن خوددارى نكرده است . اين
تاريخ هرودت ( فارسى ) — صفحة 60
مساهمون: هرودت
ص٦٠