تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ هرودت ( فارسى ) — صفحة 87

مساهمون:

ص٨٧
يكى از ربة النوع‌ها براى اثبات اتهام دزدى يك متهم ( كتاب دوم - بند 174 ) . ولى علاوه بر اين اشارات و كنايات كه ريشه مصرى دارند و در خلال افسانه‌هاى هردوت مشاهده ميشوند و مؤيد صحت منبع افسانه‌هاى او ميباشند بعضى علائم و اشارات ديگر ميتوان يافت كه ريشهء يونانى دارند و معرف اخلاق و عادات و رسوم يونانيان است . البته بعضى از اين تداخل‌ها اهميتى چندان ندارند و قابل ذكر نميباشند از اين قبيل است در جائى كه در بند 122 رامپسىنيت را درحال بازى نرد نشان ميدهد ؛ در حالى كه نرد در مصر مرسوم نبوده . ولى اين اشتباه تأثيرى در صحت يا سقم افسانه نداشته و اعم از اينكه آن بازى نرد بوده يا بازى ديگر ، در هرحال اين امر تأثيرى در نفس افسانه نداشته . ولى در بعضى از افسانه‌هاى ديگر يونانى بودن منبع بعضى از اطلاعات تاريخى جلب توجه مىكند . مثلا در جائى كه هردوت مدعى است كه مجازات نيل در زمان فروس در نظر مصريان عملى جنون‌آميز بوده بايد گفت كه مورخ تحت تأثير قضاوت عنصر يونانى قرار گرفته ، چه مصريان باستان اين عمل را جنون‌آميز نمىدانسته‌اند و امرى عادى تلقى ميكرده‌اند . همچنين هجو خيانت زنان و افسانه فحشاى دختر خئوپس و حيله‌اى كه ميكرينوس براى اثبات خطاى هاتف انديشيد و طرز جواب دادن نظاميان شورشى به فرستاده پادشاه مطالبى هستند كه بيشتر رنگ يونانى دارند . بديهى است آنچه در اين باره قابل انتقاد است افسانه‌هائى است كه به زمان قبل از پسامتيك مربوط مىباشد ؛ زيرا در افسانه‌هاى مربوط به ادوار جديد به علت وجود مهاجرنشين‌هاى يونانى در مصر وجود رنگ يونانى در آنها نميتواند دليلى بر عدم صحت آنها باشد . مثلا افسانه‌اى كه ميگويد هاتفى انتقام پسامتيك را موكول بوقتى كرد كه مردانى از برونز از راه دريا فرارسند ( كتاب دوم - بند 152 ) بدون ترديد منبعى يونانى دارد و ترديدى نيست كه اين افسانه براى اولين‌بار در مغز يكنفر يونانى تكوين يافته است . در اينجا دو نكته است كه بايد هنگام قضاوت دربارهء اين افسانه‌ها مورد توجه قرار گيرد . نخست آنكه بسيار مشكل است بصراحت مدعى شد كه فلان افسانه معين كاملا رنگ يونانى دارد و عامل مصرى در پيدايش آن بىتأثير بوده است .