و امور عمرانى مهمى كه بدست آنها انجام گرفته بود و هردوت بطور كامل و مفصل از آنها صحبت مىكند تنها آثارى نيستند كه هردوت بمناسبت بازديد آنها مطالبى از راهنمايان خود شنيده باشد . چه بطوريكه ميدانيم رامپسىنيت
( Rhampsinite )
يا رامسس سوم در ممفيس تالار بزرگى براى جواهرات و خزاين خود برپا كرده بود و شايد هنگام عبور از كنار اين تالار بوده است كه يكى از راهنمايان مصرى افسانه دزد طرار را كه هردوت با تفصيل تمام نقل كرده براى او شرح داده است .
اكنون بايد ديد آيا هردوت آنچه از كاهنان و مصريان و راهنمايان خود شنيده بدون دخلوتصرف همچنانكه آنان براى او نقل كردهاند نقل كرده يا بسليقه خود در آن دخلوتصرفاتى كرده . اگر افسانههائى را كه هردوت در اين قسمت از تاريخ خود نقل مىكند با اطلاعاتى كه از منابع ديگر دربارهء مصريان باستان در دسترس ما مىباشد و همچنين با افسانههاى مصر باستان كه امروز براى ما باقى است مقايسه كنيم نتيجه خواهيم گرفت كه قسمت مهمى از افسانههائى كه مورخ كهن نقل كرده بدون دخلوتصرف نقل شده ، و آثار و علائم زيادى كه مؤيد اين مطلب باشد و با زندگى روزانه مصريان باستان سروكار داشته باشد در افسانههاى او مشاهده مىشود از اين قبيل است در افسانه نيتوكريس مجراى آبى زيرزمينى ؛ در افسانه دزد طرار راه ورودى مخفى كه بوسيله سنگى متحرك باز ميشده است ؛ يا مهرومومى كه بر درب خزانه گذارده بودند ، ظروف محتوى گنجينه و خزائن شاهى ، معطل گذاردن جنازه بر بالاى دار و در معرض تماشاى مردم قرار دادن آن ، استفاده از خر و مشك براى حمل شراب و همچنين بريدن ريش مأمورين دولت براى اهانت به آنها و يا بريدن نيمى از ريش آنها و باقى گذاردن نيم ديگر آن ( كتاب دوم - بند 100 - 121 - 133 ) ؛ در افسانه فروس
( Pheros )
اشاره به پادشاه با ذكر عنوان پادشاهى او و خوددارى از ذكر نام شخصى او و همچنين نوع مرضى كه به او دست داد و داروى شگفتى كه براى او تجويز كردند و چگونگى مجازات زنان خيانتكار ؛ در افسانه رامپسىنيت
( Rhampsinite )
منازعه او با الههء دمتر در جهنم ؛ در يكى از افسانههاى مربوط به آمازيس ، توسل به